مردان نمکی!

[وصال]

امروز این خبر رو در سایت ایرنا خوندم....دیدم بحث از مردان نمکی و سمینار و اینجور حرفاست...
برام جالب شد ببینم قضیه چیه....کمی search کردم..یه اطلاعاتی بدست آوردم...اگه دوستان هم بیشتر از این حد میدونن در اختیار ما هم بذارن..ممنون...


زنجان (http://www2.irna.ir/fa/news/line-10/key-300/) ، خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۸۶/۰۸/۰۴‬
http://server33.irna.com/filesystem/86/08/04/471619-23-43_n.jpg (javascript:popupImages('http://www2.irna.ir/index2.php?option=com_news&task=popup&code=8608044716192343&pindex=&pfrom=0&no_html=1&lang=fa');)داخلي (http://www2.irna.ir/fa/news/line-10/key-5202/). فرهنگي (http://www2.irna.ir/fa/news/line-10/key-5259/) . ميراث فرهنگي (http://www2.irna.ir/fa/news/line-10/key-5259/) .
رييس پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ايران ، گفت:
مردان نمكي كشف شده از معدن نمك چهرآباد زنجان در جهان بي‌نظير بوده و يا نادر است.
"سيدطه هاشمي"، روزجمعه در دومين سمينار "مردان نمكي" زنجان در گفت وگو با خبرنگاران برلزوم حفظ و نگهداري آثار كشف شده‌از اين معدن تاكيد كرد و افزود: به‌خاطر اهميت موضوع بايد معدن نمك روستاي چهرآباد زنجان در اختيار يك پايگاه پژوهشي قرار گيرد.
وي تصريح كرد: بخش قابل توجهي از آثار فرهنگي‌و تاريخي كشف شده از معدن نمك روستاي چهرآباد زنجان، بايد در موزه مربوط به خود نگهداري‌و از انتقال و جابجايي آن خودداري شود.
هاشمي افزود: پژوهشگاه سازمان‌ميراث فرهنگي، صنايع دستي‌و گردشگري آمادگي دارد تا كارهاي پژوهشي را در معدن چهرآباد متمركز كند تا اين معدن پس از انجام مطالعات پژوهشي به يك سايت موزه تبديل شود.
وي، بااشاره به اينكه برخي‌از آثار تاريخي كشور در سالهاي قبل از ‪۵۲‬توسط كاوشگران كشف و بصورت مجازاز كشور خارج و در موزه‌هاي معتبر جهان نگهداري مي‌شود، اظهار داشت: برخي از اين آثار نيز بصورت مجاز جهت بررسي و مطالعه از كشور خارج شده است.
رييس‌پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، بابيان اينكه دولت براي جلوگيري از قاچاق هر گونه اشياي تاريخي كشور اهتمام جدي دارد، گفت: با تصويب شوراي انقلاب فرهنگي در ‪ ،۱۳۵۹‬قاچاق هر گونه اشياي تاريخي از كشور ممنوع شده است.
وي، بااشاره به اينكه اين سازمان‌در سالهاي اخير بيشترين اهتمام را جهت بازگرداندن اشياي تاريخي بكارگرفته است، افزود: دراين مدت بيش‌از ‪ ۲۰۰‬قطعه اشياي تاريخي كه بصورت قاچاق از كشور خارج شده بود برگردانده شده است.
همايش تخصصي بين‌المللي "مردان نمكي" كشف شده از معدن "چهرآباد" زنجان، روز پنجشنبه باحضور ‪ ۱۵۰‬متخصص و دانش‌پژوه آغاز شد.
در اين نشست سه‌روزه علمي، علاوه‌بر ايران شماري‌از متخصصان و دانش پژوهان چندكشور خارجي از جمله آلمان، اتريش و انگليس حضور دارند.
روستاي چهرآباد در ‪ ۷۵‬كيلومتري جنوب شرقي زنجان واقع شده‌است.

[وصال]

خبرگزاری میراث فرهنگی

سرپرست كاوش‌هاي باستان‌شناسي در سمينار مردان نمكي با اشاره به كشف مرد نمكي گفت: «با شروع بهره‌برداري مكانيكي از معدن در سال 1372 نخستين مرد نمكي در زير تيغ بولدوزرها پيدا شد و كاوش‌هاي باستان‌شناسي نيز در اين محوطه آغاز گرديد. ابتدا دكتر ثبوتي پژوهش‌هاي خود را آغاز كرد و دكتر ميرفتاح آن را ادامه داد.»

به علت خريداري نشدن معدن نمك توسط سازمان ميراث فرهنگي، فعاليت بولدوزرها ادامه داشت تا اين‌كه در سال 1383 دومين مرد نمكي نيز در زير تيغ بولدوزرها كشف شد. همچنين در مدت زماني كوتاه تر مرد نمكي شماره 3 نيز به همين صورت كشف شد.

هر دو مرد نمكي دو و سه به علت فعاليت بولدوزرها به شدت آسيب ديده بودند و تنها بخشي از اسكلت، بافت نرم بدن آن‌ها و تعدادي از لوازم كارشان كشف شد.

كشفيات تصادفي در سال 83 موجب شروع عمليات تجات بخشي در معدن شد كه طي آن 3 كارگاه با ابعاد 10 در 10 در بخش روباز معدن ايجاد گرديد. در پي اين حفاري ابتدا بخش‌هايي از ابزار كار معدن كاران در گذشته به همراه سفال،‌ طناب و ... يافت شد.

در فصل اول علاوه بر كاوش در بخش روباز حفاري در داخل تونل نيز انجام يافت. تونل يك تا عمق 3 متر و تونل 2 تا عمق 6 متر خاكبرداري شد.

عالي گفت:‌«در كاوش فصل اول جهارمين جسد انساني نيز در محدود كارگاه A يافت شد. موميايي شماره 4 بر اساس مطالعات دكتر شكوهي هنگام مرگ پسري 16 ساله بوده و سالم‌ترين جسد انساني بدست آمده از معدن نمك چهره‌آباد است. ساليابي كربن 14 قدمت اين موميايي را حدود 2300 سال قبل تعيين كرد.»

لباس مرد نمكي 4 از يك بالاپوش بلند و شلوار كه هر دو از جنس پشم هستند تشكيل شده است. پارچه‌هاي بدست‌آمده از معدن نيز از با ارزش ترين كشفيات دو قصل كاوش است.

فصل دوم كاوش با اهدافي چون، پي بردن به نوع و شكل بهره برداري در گذشته، ادوار بهره‌برداري، ارتباط محوطه‌هاي تاريخي پيرامون با معدن و ... در سال 84 آغاز شد. اين درحالي است كه يكي از مشكلات فصل دوم همانند فصل اول كاوش تداوم بهره‌برداري مكانيكي و همزماني كاوش باستان‌شناسي و بهره‌برداري مكانيكي بود.

در اين فصل و در ادامه كاوش در كارگاه A منجر به كشف پنجمين مرد نمكي شد. جسد مرد شماره 5 هنگام كشف در زير صخره‌هاي بزرگ نمك قرار داشت. شواهد نشان مي‌دهد كه سقوط صخره‌هاي نمك روي جسد شماره 5 موجب مرگ او و خرد شدن استخوان‌هايش شده بود.

عالي گفت: «در نتيجه دو فصل كاوش در بخش كوچكي از معدن بزرگ چهره‌آباد بر اساس يافته‌هاي بدست‌آمده تا كنون و همچنين بر اساس ساليابي كربن 14 مشخص شده است كه معدن نمك چهره‌آباد از نيمه هزاره اول پيش از ميلاد شناسايي شده و مورد بهره‌برداري قرار گرفته است.»

بر اين اساس در حدود 2300 قبل يعني دوره هخامنشي، يك‌باره تونل‌هاي معدن ريزش كردو مردان نمكي 3 و 4 و احتمالا 5 كشته شده‌اند. بعد از گذشت حدود 500 سال استخراج نمك در معدن ادامه مي‌يابد و تقريبا در قسمت فوقاني تونل‌هاي ريزش كرده دوره هخامنشي مجددا فرو مي‌ريزد و مرد نمكي 1 و 2 در اواخر دوره اشكاني و اوايل ساساني كشته مي‌شوند.

آنچه تا كنون از شيوه‌هاي بهره‌برداري نمك در معدن چهره‌آباد در دوره هخامشني مشخص شده است كه معدن كاران براي رسيدن به لايه‌هاي نمك تونل‌هاي افقي و عمودي حفر مي‌كردند و بعد از رسيدن به ذخاير نمك كار استخراج با استفاده از ابزارهاي مخصوص معدن كاري مثل كلنگ و تيشه و قلم انجام مي‌شده است.

[وصال]

این یکی با جزییات بیشتره...امانمیدونم چقدر میشه از صحت کامل همه این جزییات مطمین بود

گزارشی از دومین سمینار مردان نمکی در زنجان


موميايي‌هاي نمكي؛ پديده‌هاي نو در باستان‌شناسي ايران

حمیدرضا حسینی:دوم تا پنجم آبان‌ماه جاري دومين سمينار مردان نمكي در شهر زنجان برگزار شد. </B>


در اين سمينار كه به كوشش پژوهشكده باستان‌شناسي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري كشور ترتيب يافته بود، علاوه بر باستان‌شناسان ايراني، متخصصاني از كشورهاي انگلستان ،آلمان و اتریش حضور داشتند تا نتيجه آخرين پژوهش‌هاي خود درخصوص مردان نمكي كشف شده در معدن نمك چهرآباد زنجان را ارائه دهند و به بررسي چگونگي پژوهش‌هاي تكميلي بپردازند.
اين سمينار به‌ويژه از آن‌رو حائز اهميت بود كه موميايي‌هاي نمكي پديده‌اي نو در باستان‌شناسي ايران به‌شمار مي‌آيند و در جهان نيز كمتر نمونه‌اي با ويژگي‌هاي آنها كشف و بررسي شده است. اين موميايي‌ها به سبب خاصيت گندزدايي نمك به‌طور طبيعي از فساد جسد در امان مانده‌اند.
***
چهرآباد؛ سرزمين موميايي‌هاي نمكي
معدن نمك چهرآباد كه تاكنون 5 موميايي 1700 تا 2300 ساله در آن كشف شده در 70 كيلومتري غرب شهر زنجان و در ارتفاع 1350 متر از سطح دريا قرار دارد. وجود موميايي‌هايي در اين معدن نشان مي‌دهد كه برداشت نمك از آن از دوره‌هاي دور تا به امروز تداوم داشته است.
«امير الهي» كارشناس ارشد باستان‌شناسي استان زنجان كه در سال‌هاي 1372- 1373 و 1383 كاوش‌هايي را در معدن نمك چهر‌آباد صورت داده، در اين‌باره مي‌گويد: ذخيره معدن نمك چهرآباد به دو صورت نمك خالص (خوراكي) و نمك ناخالص (صنعتي) است. نمك‌هاي خالص كه بيشتر مورد توجه ساكنين بوده و به صورت رگه‌هاي نمك سفيد و بلورين در دل كوه ادامه يافته است و بهره‌برداران به منظور دستيابي به نمك خالص ناگزير به پيگيري و دنباله‌روي رگه‌هاي نمك بودند. اين امر موجب ايجاد تونل‌هاي طولاني و متعدد نقر شده در دل كوه گرديد. بهره‌برداري بدين روش موجب شد تا تونل‌ها از نظر ابعاد و مسير حركت از نظم خاصي برخوردار نباشد و همچنين به منظور استحكام بيشتر تونل‌ها را كم عرض و با ارتفاع نسبتاً بلند ايجاد كنند. بهره‌برداري و استخراج نمك به واسطه كلنگ و ابزارهاي متعدد و مختلف صورت مي‌پذيرفت. نمك‌هاي استخراج شده در داخل كيسه‌هاي چرمی ريخته شده و توسط كارگران به خارج از معدن انتقال مي‌يافت.
امير الهي مي‌افزايد: عموماً كارگران معدن به دو دسته؛ كارگران حفار و كارگران باربر تقسيم مي‌‌شوند. نظر به اهميت بالاي نمك، معادن بزرگ نمك تحت نظارت حكومت وقت اداره مي‌شدند بازرسان ويژه حكومتي به منظور نظارت و رسيدگي به امور معادن همواره جهت سركشي به محل عزيمت مي‌كردند، همچنين معدن نمك چهرآباد داراي چند ورودي بوده كه به احتمال قريب به يقين ورودي اصلي آن به طرف شرق است اين نظر با عنايت به اعتقادات و همچنين رخنمون داشته‌هاي بلورين نمك به يقين نزديك است.

مرد نمكي شماره یک با چكمه‌هاي چرمي
نخستين موميايي نمكي ايران كه به مرد نمكي شماره يك معروف شده است، در سال 1372 هنگام استخراج نمك از معدن چهرآباد به‌طور اتفاقي كشف شد. محل كشف اين موميايي جنوب‌غربي كوه معدن چهرآباد و در ميان تونل‌هاي فرو ريخته بسيار قديمي بود كه 45 متر طول داشتند.
«ابوالفضل عالي» كارشناس ارشد باستان‌شناسي كه بعدها كاوش‌هايي را در معدن نمك چهرآباد به انجام رساند، در اين‌باره مي‌گويد: «نتيجه سال‌يابي كربن 14 روي نمونه‌هاي استخواني و پارچه‌اي قدمت مرد نمكي شماره يك را 1700 سال قبل، يعني اوايل دوره ساساني، تعيين نمود. همچنين بررسي‌هاي بيشتر نشان داد كه نيم تنه مكشوفه، مربوط به مرد ميانسالي بوده كه قبل از مرگ ضربه شديدي به سر و صورت او خورده است. رنگ موهاي سر و ريش وي در اصل قهوه‌اي بوده كه با شرايط اكسيداسيون و وجود يون كلر در محيط، رنگدانه‌هاي مو از قهوه‌اي به سفيد تغيير رنگ داده بودند. گروه خوني مرد نمكي يك با آزمايشاتي كه روي موي سرانجام گرفت، B تشخيص داده شد».
اندكي پس از كشف مرد نمكي ستاره «يك» كاوش‌هاي باستان‌شناسي در محل كشف آغاز شد و آثاري شامل سه قبضه چاقوي دسته‌دار، گوش پاك‌كن‌ نقره‌اي، سنگ‌ساب، شلوارك با حاشيه منقوش، سه تكه پارچه منقوش، قطعات طناب چرمي و پشمي، يك عدد گردو، چند تكه سفال و تعدادي استخوان انسان به دست آمد. اما مهم‌تر اينكه يك چكمه چرمي و يك ساق پا درون آن كشف شد كه با آزمايش DNA روي مرد نمكي، معلوم گرديد متعلق به اوست. مرد نمكي شماره يك اكنون در موزه ملي ايران نگهداري مي‌شود.

مرد نمكي شماره 2 با 180 سانتي‌متر قد
پس از كشف نخستين مرد نمكي، سازمان ميراث فرهنگي بدين گمان كه موميايي ديگري در محل كشف نخواهد شد، به بهره‌بردار معدن نمك چهرآباد اجازه داد كه فعاليت خود را از سر گيرد. 11 سال گذشت و در پاييز سال 83 به يك‌باره بقاياي استخوان‌هاي انساني و تعدادي اشيا كنار او زير تيغ بولدوزر كشف شد. اشيايي كه در اطراف مرد نمكي شماره دو كشف شده شامل تكه‌هاي سبد، سوزن‌هاي چوبي، طناب‌هاي گياهي، منسوجات و يك سر كلنگ بود.
به گفته ابوالفضل عالي «با جست‌وجوي معدن‌كاران در ميان خاك‌هاي آشفته‌شده، علاوه بر جمع‌آوري قسمت‌هايي از بقاياي انساني تكه‌تكه‌شده، شماري اشيا نيز به دست آمد كه توسط بهره‌بردار به اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري استان منتقل شد و بلافاصله اقدامات اوليه حفاظتي و مطالعاتي توسط كارشناسان ميراث فرهنگي با همكاري پژوهشكده مرمت و مركز ژنتيك ايران آغاز شد. بررسي‌هاي اوليه روي بقاياي انساني كه پس از انتقال به ميراث فرهنگي مرد نمكي 2 نامگذاري شد، نشان داد كه اين بقايا متعلق به فردي ميانسال با ميانگين قد حدود 180 سانتي‌متر بوده كه در جريان ريزش ديواره‌ها و سقف تونل كشته شده است. به دليل زير و رو شدن محل با بولدوزر، قسمت‌هاي زيادي از بافت نرم بدن از بين رفته و بيشتر استخوان‌ها از هم جدا شده بود. بافت‌هاي نرم تنها روي قسمتي از استخوان دست، پاي راست و بخش‌هايي از استخوان ران باقي مانده بود».مرد نمكي شماره 2 در موزه رختشويخانه زنجان نگهداري مي‌شود.

مرد نمكي شماره 3 باز هم زير تيغ بولدوزر
كشف دومين موميايي نمكي، دوباره باستان‌شناسان را به فكر كاوش در محل انداخت و كاوش‌ها از دي‌ماه سال 83 با هدف روشن ساختن چهار موضوع آغاز شد: 1ـ روش استخراج نمك 2ـ كاركرد محوطه 3ـ ادوار بهره‌برداري
4ـ ارتباط معدن چهرآباد و محوطه‌هاي تاريخي پيرامون خود.درست در همان زمان كه باستان‌شناسان خود را براي كاوش در محدوده كشف موميايي شماره 2 آماده مي‌كردند كارگران معدن چهرآباد نيز به استحصال نمك از معدن ادامه مي‌دادند و اين بار نيز سومين موميايي زير تيغ بولدوزر همين كارگران نمايان شد. به گفته ابوالفضل عالي كه آن زمان سرپرست كاوش‌هاي باستان‌شناسي معدن چهرآباد بود، «بيشتر استخوان‌هاي مرد نمكي 3 شكسته شده بود و فقط چند استخوان بزرگ از جمله استخوان ران و درشت‌ني تا حد زيادي سالم مانده بود. روي برخي از استخوان‌ها بافت نرم خشك شده جسد ديده مي‌شود. سقوط صخره نمكي بزرگ روي جسد و سپس جابه‌جايي آن با بولدوزر موجب خرد شدن جمجمه مرد نمكي شده بود. قسمتي از پوست و موي سر روي قطعه كوچكي از استخوان جمجمه باقي مانده بود. موي سر به رنگ قهوه‌اي و بلندي تار موها 5 ميليمتر است. يكي از استخوان‌هاي مهم باقيمانده جسد كه كمك زيادي در تعيين جنسيت آن مي‌كند، فك زيرين است. فك زيرين كامل است اما سه تكه شده. بر قسمتي از استخوان فك، تكه‌اي از پوست صورت باقيمانده كه آثار مو (ريش) بر آن ديده مي‌شود. ريش به رنگ قهوه‌اي تيره و بلندترين تار آن حدود 2 سانتيمتر است. بيشتر دندان‌ها در سر جاي خود قرار دارند».
مرد نمكي شماره 3 داراي لباسي با بافت ريز و متراكم، يك كمربند پشمي، يك نوار چرمي و كفش‌هايي از چرم ضخيم است. اين موميايي نيز اكنون در موزه رختشويخانه زنجان نگهداري مي‌شود.

مرد نمكي شماره 4 سالم‌ترين موميايي
موميايي نمكي شماره 4 در همان سال 83 و اين بار به وسيله باستان‌شناسان كشف شد. به همين سبب هم جسد و هم لايه باستاني پيرامون آن از سلامت بيشتري برخوردار بودند. اين موميايي در همان حوالي كشف موميايي‌هاي 2 و 3 و در حالي كه به صورت دمر قرار گرفته بود، كشف شد.
دكتر جلال شكوهي راديولوژيستي كه مرد نمكي شماره 4 را سي‌تي‌اسكن كرده است، خصوصيات آن را چنين شرح مي‌دهد:
«با وجود شكستگي جمجمه در چند قسمت، دليل مرگ براساس عكسبرداري‌هاي سي‌تي‌اسكن فشار بر قفسه سينه و پارگي قلب در نتيجه ريزش تونل‌ها و فرو آمدن خاك و آوار روي وي بوده است. با توجه به جهت قرار گرفتن جسد احتمالا شخص فرصتي براي فرار به هنگام ريزش معدن نداشته است. وضعيت رو به خاك جسد و حالت دست‌ها و پاها احتمالا به خاطر زمين خوردن يا پرتاب شدن از بلندي و تلاش براي برخاستن از زمين است. براساس تحقيقات انجام گرفته مشخص شد اين موميايي طبيعي، پسر جواني بوده كه به هنگام مرگ حدود 16 سال داشته است و به همين دليل برخلاف مردان نمكي 2 و 3 هيچ‌گونه اثري از مو روي صورت و قسمت‌هاي عريان بدن او ديده نمي‌شود. قد او 170 تا 175 سانتيمتر است و بر گوش‌هايش حلقه فلزي ديده مي‌شود. موهاي سر وي كوتاه و به رنگ خرمايي است».
به گفته ابوالفضل عالي از ويژگي‌هاي بسيار مهم اين موميايي طبيعي، لباس كاملي است كه بر تن او ديده مي‌شود. اين لباس از بالاپوشي بلند و يك شلوار تشكيل شده است. جنس بالاپوش از پشم و به رنگ قهوه‌اي روشن است. بالاپوش كه به صورت يك تكه تا روي زانو را پوشانده، داراي آستين‌هاي سه ربعي و يقه گرد باز است. يك كمربند پارچه‌اي قسمت مياني بالاپوش را در ناحيه كمر جمع كرده است. روي اين كمربند يك تكه طناب بافته شده از الياف گياهي بسته شده است.
از مهم‌ترين تزئينات بالاپوش، طرح‌هاي تزئيني گلدوزي شده و نوار قرمزرنگ حاشيه‌دوزي شده در برخي قسمت‌هاست. اين نوار قرمز كه از رشته‌هاي نخ تابيده به هم تشكيل شده، علاوه بر تزئين لباس مانع از ديد قسمت‌هاي وصل شده به هم نيز مي‌شده است. شلوار از جنس پشم و رنگ آن قهوه‌اي روشن تا كرم است. قسمت‌هاي بالايي شلوار (روي ران) عمدا باز گذاشته شده به طوري كه بافت عريان ران به خوبي در زير بالاپوش ديده مي‌شود. حاشيه شلوار نيز همچون بالاپوش، داراي تزئيني به شكل نوار قرمزرنگ است. قسمت پايين شلوار در داخل كفش‌هاي جسد فرو رفته است. كفش‌ها از جنس چرم و از نوع ساق‌دار است. براي ساخت كفش از 4 تكه چرم استفاده شده است (يك تكه زيره و 3 تكه رويه) كفش در دو قسمت محل گره زدن، با بندهاي چرمي دارد.
درباره مرد نمكي شماره 4 اطلاعات درخور توجه ديگري نيز به‌دست آمده است. براي مثال «مارك پولارد» انسان‌شناس و استاد دانشگاه آكسفورد با مطالعاتي كه روي اين موميايي انجام داده، پي برده كه وي احتمالاً در رژيم غذايي خود از ماهي استفاده مي‌كرده است و بسا كه از مناطقي چون مازندران به زنجان آمده باشد.
«پروفسور برازول» ديگر انسان‌شناس انگليسي نيز مي‌گويد: «با كشف مرد نمكي شماره 4 بسته‌اي يافت شد كه بعد از آزمايشهاي فراوان مشخص شد داخل اين بسته روغن خاصي وجود داشته كه كارگران از آن براي چرب كردن دست‌هايشان استفاده مي‌كرده‌اند.
به گفته او، در بررسي مردان نمكي معدن چهرآباد و برخلاف تصور باستان‌شناسان هيچ نوع انگلي در اين موميايي‌ها پيدا نشد و اين موضوع نشانگر وضعيت بهداشتي مناسب در آن دوره بوده است.
همچنين در بررسي موي سر مردان نمكي باستان‌شناسان عفونت قارچي را روي پوست سر مشاهده كردند كه هم‌اكنون نيز نمونه‌هاي اين قارچ در برخي از روستاهاي ايران ديده شده است.مرد نمكي شماره 4 در موزه رختشويخانه زنجان قرار دارد.

مرد نمكي شماره 5 در تونل خفاش‌ها
مرد نمكي شماره 5 دومين موميايي بود كه بر اثر كاوش باستان‌شناسي به‌دست آمد. شكل قرارگيري او در معدن نشان مي‌داد كه اين شخص نيز همچون نمونه‌هاي قبلي بر اثر حادثه‌اي كه منجر به تخريب و ريزش تونل گرديده، كشته و مدفون شده است.
مرد نمكي 5 پس از افتادن روي يك صخره نمكي، زير آوار سقف و ديوار تونل قرار گرفته و تمام بدن او به جز سر كه بر لبه صخره قرار گرفته بود، كاملاً له شده است. حالت قرارگيري او روي صخره نمكي به صورت دَمر بود. سر جسد خارج از لبه سنگ قرار داشت، در نتيجه با سقوط آوار، سر بين صخره‌ها قرار نگرفته و جمجمه سالم باقي مانده بود. دست چپ از چند قسمت شكسته شده و دست راست نيز از آرنج خم شده است. هر دو پاي مرد نمكي در حالي كه استخوان‌هاي آن از چند قسمت به‌ويژه محل اتصال به لگن كاملاً شكسته و جدا شده، در سمت راست بدن به پهلو قرار گرفته بود. سقوط صخره رسي بزرگ بر پشت جسد و فشار ناشي از آوار در طول زمان موجب شده كه ستون فقرات مرد نمكي تقريباً از وسط شكسته و در نتيجه بخش فوقاني بدن كمي به جلو حركت كرده و رو به پايين قرار گرفته است. زبان مرد نمكي بين دندان‌هاي بالا و پايين قرار گرفته و قسمتي از آن از بين دندان‌ها بيرون آمده است. موي سر جسد در تكه‌هاي باقيمانده بر جمجمه به رنگ قهوه‌اي تا خرمايي است. برخلاف مومیايي نمكي 4، بيشتر بافت نرم بدن پوسيده شده و از بين رفته است.
درست در كنار جسد، لاشه خشك شده خفاشي يافت شد كه نشان‌دهنده وجود تونل‌هاي تاريك در زمان بهره‌برداري معدن است.در كنار مرد نمكي فقط يك پيسوز، دو چوب، يك شاخ بزرگ و تكه‌هايي از طناب گياهي به دست آمد.مرد نمكي 5 نيز در موزه رختشويخانه نگهداري مي‌شود.

سن و سال موميايي‌ها
آزمايش‌هاي ساليابي كربن 14 روي 5 موميايي نمكي نشان مي‌دهد كه اولين آنها متعلق به اوايل دوره ساساني (1700 سال پيش) است. دومي در دوره اشكاني (حدود 2 هزار سال پيش) مي‌زيسته و 3 موميايي ديگر يعني 3، 4 و 5 متعلق به دوره هخامنشي (2300 تا 2400 سال قبل) هستند.
مردان نمكي 2 و 3 در زمان مرگ ميانسال بوده‌اند. مرد نمكي شماره 4 نوجواني 16 ساله بوده و شماره 5 نيز دوره جواني خود را مي‌گذرانده است.اينها تقريباً تمام آن چيزي است كه از مردان نمكي ايران مي‌دانيم و به گفته پروفسور پولارد، ما هنوز در آغاز راه هستيم. </B>