sareban
Tuesday 11 October 2005, 05:07PM
بسم الله الرحمن الرحيم
حُرِّمَت عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لحَْمُ الخِْنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ لِغَيرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُترَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ مَا أَكلَ السبُعُ إِلا مَا ذَكَّيْتُمْ وَ مَا ذُبِحَ عَلى النُّصبِ وَ أَن تَستَقْسِمُوا بِالاَزْلَمِ ذَلِكُمْ فِسقٌ الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً فَمَنِ اضطرَّ فى مخْمَصةٍ غَيرَ مُتَجَانِفٍ لاثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ(مائده 3)
امروز كافران از (زوال ) آئين شما مايوس شدند، بنابراين از آنها نترسيد و از (مخالفت ) من بترسيد، امروز دين شما را كامل كردم و نعمت خود را بر شما تكميل نمودم و اسلام را به عنوان آئين (جاودان ) شما پذيرفتم
ادعاي ما اين است كه اين آيه به خودي خود اشاره به روز غدير دارد(بگذريم از روايات بيشماري كه در تاييد ما از جانب اهل سنت وجود دارد)
اشكال:
اين آيه در ذيل آيه تحريم ميتة وتحريم بعضي از انواع گوشتها وارد شده.. به همين جهت ، ربطي به روز غدير ندارد
علامه طباطبائي در ذيل اين آيه به نكته اي اشاره ميكند كه تذكر آن بجاست:
در آيه ميبينم كه اگر اين :
الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً
را از
حُرِّمَت عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لحَْمُ الخِْنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ لِغَيرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُترَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ مَا أَكلَ السبُعُ إِلا مَا ذَكَّيْتُمْ وَ مَا ذُبِحَ عَلى النُّصبِ وَ أَن تَستَقْسِمُوا بِالاَزْلَمِ ذَلِكُمْ فِسقٌ الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً فَمَنِ اضطرَّ فى مخْمَصةٍ غَيرَ مُتَجَانِفٍ لاثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
جدا كنيم،
هيچ صدمه اي به مضمون آيه وارد نميشودو صدر وذيل آيه كاملا به هم مرتبطند.. تو گويي هيچ چيزي از آن كم نشده و اين حالت بسيار نادر است و تنها در صورتي اتفاق مي افتد كه اصطلاحا جمله، اعتراضيه باشد
به عبارت ديگر:
حُرِّمَت عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لحَْمُ الخِْنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ لِغَيرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُترَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ مَا أَكلَ السبُعُ إِلا مَا ذَكَّيْتُمْ وَ مَا ذُبِحَ عَلى النُّصبِ وَ أَن تَستَقْسِمُوا بِالاَزْلَمِ ذَلِكُمْ فِسقٌ فَمَنِ اضطرَّ فى مخْمَصةٍ غَيرَ مُتَجَانِفٍ لاثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
كه از آن، جمله مذكور كم شده همان مضمون بسياري از آيات ديگر است
مثلا:
الف)
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيرِ اللَّهِ فَمَنِ اضطرَّ غَيرَ بَاغٍ وَ لا عَادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ(173) بقره
خداوند تنها (گوشت ) مردار و خون و گوشت خوك ، و آنچه نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام كرده است (ولى ) آن كس كه مجبور شود (در موقع ضرورت براى حفظ جان خود از آن بخورد در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد گناهى بر او نيست ، خداوند بخشنده و مهربان است .
اين آيه همان قسمت جدا شده آيه قبلي است و با همان مضمون ولي چنان كه ميبيند قسمت جمله معترضه آن وجود ندارد.
ب)
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيرِ اللَّهِ فَمَنِ اضطرَّ غَيرَ بَاغٍ وَ لا عَادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ(نحل۱۱۵)
خداوند تنها (گوشت ) مردار و خون و گوشت خوك ، و آنچه نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام كرده است (ولى ) آن كس كه مجبور شود (در موقع ضرورت براى حفظ جان خود از آن بخورد در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد گناهى بر او نيست ، خداوند بخشنده و مهربان است
هم دقيقا همچون مثال قبلي استومثالهاي ديگري هم در اين زمين هست..
اما بررسي خود جمله:
الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَامَ
مقصود از اليوم(امروز) چيست؟
آيا اشاره به عصر اسلام به طور كلي دارد، ويا منظور روز مشخصي است ؟
بنا بر تفسير اول(اشاره به عصر اسلام به طور كلي)
بايد اينگونه گفت:كه اسلام مكمل همه اديان آسماني بوده وقبل از آسلام، اين دينها كامل نبوده اند و با بعثت پيامبر(ص) ودر عصر رسالت ، كامل شدند.. بنا بر اين فرض ميتوان علت وجود اين جمله معترضه ميان اين آيه رافهميد و گفت:ضمن بيان آيات تحريم ميته وتحريم خوردن گوشت خوك اين مقطع بيان ميشود تا معلو م گردد كه اين دوران ، دوران تشريع اسلامي است وبواسطه آن (اصل تشريع اسلامي) دين تكميل شده.
اما بنا بر تفسير دوم(روز مشخصي)
معناي آيه اين خواهد بود كه شريعت اسلامي كه پيامبر آورده بود با آمدن حكمي خاص در روز مشخصي به كمال خود رسيدو به همين جهت اينك ، اسلام را براي شما پذيرفتيم....
اما احتمال اول را نميتوان پذيرفت ، چرا كه اين معنا غير قابل تصور است آيه ميفرمايد:
الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِالْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً
معناي اين دو اليوم بايد يكي باشد؛ حال اگر منظور از هر دو اشاره به كل عصر رسالت باشد معناي الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ اين خواهد بود : كه كفار بواسطه دين اسلام از دينهاي آسماني قبلي مايوس شدند ؛ يعني در زمان قبل از پيامبر كفار مايوس نبودند ولي بمجرد ظهور پيامبر آنها مايوس شدند... در اينجا بايد پرسيد كه اگر اينها مايوس شدند چرا باز هم با پيامبر جنگيدند؟!! ... آنها قبل از پيامبر با اديان قبلي ميجنگيدند وبا ظهور پيامبر اسلام باز هم به جنگهاي خود ادامه دادند وسالهاي سال با اسلام و مسلمين مبارزه كردند..
پس اين احتمال واين تفسير باطل است...
حال اگر مراد از اليوم كل زمان پيامبر نباشد قطعا مراد روز خاصي خواهد بود ، روزي كه بواسطه آن كفار مايوس شدند
حال اين روز ،چه روزي بوده كه خصوصيات زير را داشته؟
۱) بواسطه آن دين كامل شده، وقطعا بعد از آن حكم ديگري نازل نشده.
۲)حادثه اي مهم بوده كه موجب نا اميدي كفار گشته.
۳)يكي از مهمترين حكمها بود بطوري كه با نزولش خداوند به دين اسلام راضي شد..
طبق اين خصوصيات ميتوان گفت(بايد گفت) هيچ حادثه اي غير از روز غدير داراي اين خواص نبوده.
اين تعيين خليفه بود كه براي هميشه موجب نا اميدي كفار آن خطه شد، كفاري كه منتظر فوت پيامبر و نابودي اسلام بودند ناگهان ديدند كه پيامبر اين راه را با تعيين خليفه ادامه داده و براي هميشه اين دين را جاودانه نموده.
اما علت اينكه اين مقطع ميان اين آيه قرار گرفته چيست؟
الف) دفع ارتداد:
يعني اگر در جايگاه اصلي خويش قرار قرار داده ميشد ، اسلام نوپا با ارتداد عده اي بيشمار از مسلمانها در آستانه نابودي قرار ميگرفت.
ب) دفع تحريف قران:
چرا كه اگر اين آيه در غير از اين جايگاه قرار ميگرفت باعث ميشد كه نظر بسياري از كفار ودشمنان جانشين جديد به آن جلب شود و هر آن به قران هجوم برند و آن را به تحريف كشند. و اين يك قاعده عقلايي است كه اگر انسان يك جوهر گرانبها در خانه دارد آن را در جايگاهي كه جلب توجه بكند نخواهد گذاشت .
حُرِّمَت عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لحَْمُ الخِْنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ لِغَيرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُترَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ مَا أَكلَ السبُعُ إِلا مَا ذَكَّيْتُمْ وَ مَا ذُبِحَ عَلى النُّصبِ وَ أَن تَستَقْسِمُوا بِالاَزْلَمِ ذَلِكُمْ فِسقٌ الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً فَمَنِ اضطرَّ فى مخْمَصةٍ غَيرَ مُتَجَانِفٍ لاثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ(مائده 3)
امروز كافران از (زوال ) آئين شما مايوس شدند، بنابراين از آنها نترسيد و از (مخالفت ) من بترسيد، امروز دين شما را كامل كردم و نعمت خود را بر شما تكميل نمودم و اسلام را به عنوان آئين (جاودان ) شما پذيرفتم
ادعاي ما اين است كه اين آيه به خودي خود اشاره به روز غدير دارد(بگذريم از روايات بيشماري كه در تاييد ما از جانب اهل سنت وجود دارد)
اشكال:
اين آيه در ذيل آيه تحريم ميتة وتحريم بعضي از انواع گوشتها وارد شده.. به همين جهت ، ربطي به روز غدير ندارد
علامه طباطبائي در ذيل اين آيه به نكته اي اشاره ميكند كه تذكر آن بجاست:
در آيه ميبينم كه اگر اين :
الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً
را از
حُرِّمَت عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لحَْمُ الخِْنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ لِغَيرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُترَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ مَا أَكلَ السبُعُ إِلا مَا ذَكَّيْتُمْ وَ مَا ذُبِحَ عَلى النُّصبِ وَ أَن تَستَقْسِمُوا بِالاَزْلَمِ ذَلِكُمْ فِسقٌ الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً فَمَنِ اضطرَّ فى مخْمَصةٍ غَيرَ مُتَجَانِفٍ لاثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
جدا كنيم،
هيچ صدمه اي به مضمون آيه وارد نميشودو صدر وذيل آيه كاملا به هم مرتبطند.. تو گويي هيچ چيزي از آن كم نشده و اين حالت بسيار نادر است و تنها در صورتي اتفاق مي افتد كه اصطلاحا جمله، اعتراضيه باشد
به عبارت ديگر:
حُرِّمَت عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لحَْمُ الخِْنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ لِغَيرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُترَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ مَا أَكلَ السبُعُ إِلا مَا ذَكَّيْتُمْ وَ مَا ذُبِحَ عَلى النُّصبِ وَ أَن تَستَقْسِمُوا بِالاَزْلَمِ ذَلِكُمْ فِسقٌ فَمَنِ اضطرَّ فى مخْمَصةٍ غَيرَ مُتَجَانِفٍ لاثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
كه از آن، جمله مذكور كم شده همان مضمون بسياري از آيات ديگر است
مثلا:
الف)
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيرِ اللَّهِ فَمَنِ اضطرَّ غَيرَ بَاغٍ وَ لا عَادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ(173) بقره
خداوند تنها (گوشت ) مردار و خون و گوشت خوك ، و آنچه نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام كرده است (ولى ) آن كس كه مجبور شود (در موقع ضرورت براى حفظ جان خود از آن بخورد در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد گناهى بر او نيست ، خداوند بخشنده و مهربان است .
اين آيه همان قسمت جدا شده آيه قبلي است و با همان مضمون ولي چنان كه ميبيند قسمت جمله معترضه آن وجود ندارد.
ب)
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنزِيرِ وَ مَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيرِ اللَّهِ فَمَنِ اضطرَّ غَيرَ بَاغٍ وَ لا عَادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ(نحل۱۱۵)
خداوند تنها (گوشت ) مردار و خون و گوشت خوك ، و آنچه نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام كرده است (ولى ) آن كس كه مجبور شود (در موقع ضرورت براى حفظ جان خود از آن بخورد در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد گناهى بر او نيست ، خداوند بخشنده و مهربان است
هم دقيقا همچون مثال قبلي استومثالهاي ديگري هم در اين زمين هست..
اما بررسي خود جمله:
الْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَامَ
مقصود از اليوم(امروز) چيست؟
آيا اشاره به عصر اسلام به طور كلي دارد، ويا منظور روز مشخصي است ؟
بنا بر تفسير اول(اشاره به عصر اسلام به طور كلي)
بايد اينگونه گفت:كه اسلام مكمل همه اديان آسماني بوده وقبل از آسلام، اين دينها كامل نبوده اند و با بعثت پيامبر(ص) ودر عصر رسالت ، كامل شدند.. بنا بر اين فرض ميتوان علت وجود اين جمله معترضه ميان اين آيه رافهميد و گفت:ضمن بيان آيات تحريم ميته وتحريم خوردن گوشت خوك اين مقطع بيان ميشود تا معلو م گردد كه اين دوران ، دوران تشريع اسلامي است وبواسطه آن (اصل تشريع اسلامي) دين تكميل شده.
اما بنا بر تفسير دوم(روز مشخصي)
معناي آيه اين خواهد بود كه شريعت اسلامي كه پيامبر آورده بود با آمدن حكمي خاص در روز مشخصي به كمال خود رسيدو به همين جهت اينك ، اسلام را براي شما پذيرفتيم....
اما احتمال اول را نميتوان پذيرفت ، چرا كه اين معنا غير قابل تصور است آيه ميفرمايد:
الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلا تخْشوْهُمْ وَ اخْشوْنِالْيَوْمَ أَكْمَلْت لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتمَمْت عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضِيت لَكُمُ الاسلَمَ دِيناً
معناي اين دو اليوم بايد يكي باشد؛ حال اگر منظور از هر دو اشاره به كل عصر رسالت باشد معناي الْيَوْمَ يَئس الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ اين خواهد بود : كه كفار بواسطه دين اسلام از دينهاي آسماني قبلي مايوس شدند ؛ يعني در زمان قبل از پيامبر كفار مايوس نبودند ولي بمجرد ظهور پيامبر آنها مايوس شدند... در اينجا بايد پرسيد كه اگر اينها مايوس شدند چرا باز هم با پيامبر جنگيدند؟!! ... آنها قبل از پيامبر با اديان قبلي ميجنگيدند وبا ظهور پيامبر اسلام باز هم به جنگهاي خود ادامه دادند وسالهاي سال با اسلام و مسلمين مبارزه كردند..
پس اين احتمال واين تفسير باطل است...
حال اگر مراد از اليوم كل زمان پيامبر نباشد قطعا مراد روز خاصي خواهد بود ، روزي كه بواسطه آن كفار مايوس شدند
حال اين روز ،چه روزي بوده كه خصوصيات زير را داشته؟
۱) بواسطه آن دين كامل شده، وقطعا بعد از آن حكم ديگري نازل نشده.
۲)حادثه اي مهم بوده كه موجب نا اميدي كفار گشته.
۳)يكي از مهمترين حكمها بود بطوري كه با نزولش خداوند به دين اسلام راضي شد..
طبق اين خصوصيات ميتوان گفت(بايد گفت) هيچ حادثه اي غير از روز غدير داراي اين خواص نبوده.
اين تعيين خليفه بود كه براي هميشه موجب نا اميدي كفار آن خطه شد، كفاري كه منتظر فوت پيامبر و نابودي اسلام بودند ناگهان ديدند كه پيامبر اين راه را با تعيين خليفه ادامه داده و براي هميشه اين دين را جاودانه نموده.
اما علت اينكه اين مقطع ميان اين آيه قرار گرفته چيست؟
الف) دفع ارتداد:
يعني اگر در جايگاه اصلي خويش قرار قرار داده ميشد ، اسلام نوپا با ارتداد عده اي بيشمار از مسلمانها در آستانه نابودي قرار ميگرفت.
ب) دفع تحريف قران:
چرا كه اگر اين آيه در غير از اين جايگاه قرار ميگرفت باعث ميشد كه نظر بسياري از كفار ودشمنان جانشين جديد به آن جلب شود و هر آن به قران هجوم برند و آن را به تحريف كشند. و اين يك قاعده عقلايي است كه اگر انسان يك جوهر گرانبها در خانه دارد آن را در جايگاهي كه جلب توجه بكند نخواهد گذاشت .