asheghe iran_p
Tuesday 1 June 2004, 04:22AM
http://tebyan.net/Ejtemaii/83/03/image/ej_12_kordestan1.jpg
پوشش گياهي و جنگل ها
استان كردستان از طبيعتي زيبا برخوردار است و جنگل بخشي از زيبايي هاي استان را شكل بخشيده است. جنگل هاي استان دراطراف شهرهاي بانه و مريوان واقع شده و بعد از جنگل هاي شمال كشور در درجه ي دوم اهميت قرار دارد. در حال حاضر جنگل هاي استان به صورت درختچه و بوته هاي پراكنده درآمده است. معروف ترين درختان جنگلي اين جنگل ها بلوط ، مازو يا دار مازو، گلابي، زبان گنجشك ( ون)، گردو، سيب وحشي، پسته وحشي (بنه) ، زالزالك، آلبالو جنگلي، بادام تلخ ،ازگيل، داغداغان، نارون، افرا و درخت هايي مانند گز و بيد وحشي در كنار رودخانه است.
به طور كلي مي توان نواحي جنگلي استان را چنين تقسيم نمود:
- جنگل هاي منطقه مريوان، كه وسعت آن 185000 هكتار است.
- جنگل هاي منطقه بانه، كه مساحت آن حدود 50000 هكتار تخمين زده مي شود.
- جنگل هاي منطقه سقز كه مساحت آن حدود 7000 هكتار است.
- جنگل هاي منطقه سنندج كه مساحت آن حدود 78000 هكتاراست و بيشتر درغرب كامياران و جنوب سنندج واقع شده اند.
پارك جنگلي آبيدر
اين پارك در ضلع غربي شهر سنندج در دامنه كوه آبيدر قرار دارد. آبيدر در فرهنگ منطقه جايگاه خاصي دارد و به دليل پر آب بودن چشمه سارها، قنات ها و وجود باغ هاي متعدد مانند امانيه، اميريه و ... چنين ناميده مي شود.
از زماني كه شهر سنندج بنيان نهاده شد، آب چشمه هاي آبيدر به شهر منتقل شد. هنوز هم قنات عمارت خسروآباد، آصف، وكيل، مشير و تعدادي از بناها، به نوعي از اين كوه سرچشمه مي گيرد. در سال هاي اخير در اين كوه پاركي احداث و سكوبندي و داده سازي در آن انجام شده است. نقش برجسته اي هم در آن ساخته شده كه بسيار قابل درنگ است. اين منطقه از مكان هاي زيباي شهر سنندج است.
منطقه اورامان
يكي از مناطق زيباي استان كردستان، منطقه ي اورامان است كه در شرق مريوان قرار دارد و داراي كوهستان هاي زيبا با پوشش جنگلي است. رودخانه بزرگ سيروان ، از اين منطقه و دره ي اورامان عبور مي كند و به رودخانه دياله در عراق مي پيوندد.
يادآوري اين مهم ضروري است كه جنگل ها و مناطق بسياري چون جنگل هاي بانه، مريوان و همچنين " دره شاهان" كه در كنار قلعه " قم چقاي" واقع شده است از مراكز مهم طبيعي استان محسوب مي شوند.
درياچه ها و آبشارها
درياچه زريوار
اين درياچه در سه كيلومتري شمال باختري مريوان و در ارتفاع 1285 متري از سطح دريا قرار دارد و از زيباترين ميراث هاي طبيعي استان كردستان به شمار مي آيد. آب اين درياچه از چشمه هاي جوشان و رودخانه هاي چندي كه به آن مي ريزد، تامين مي شود. حجم آب درياچه از 5/22 ميليون متر مكعب تا 5/47 ميليون متر مكعب در طول سال متغير است. طول درياچه شش كيلومتر و عرض آن 1700 تا 3000 متر است. مساحت آن حدود 720 هكتار است.
وجه تسميه زريوار و زريبار كه هر دو در منطقه متداول است، به واژه " زري" كه در زبان كردي به معني درياچه است، باز مي گردد. پسوند " دار" و " بار" پسوند تشبيهي، و زريبار يا زريوار به معني درياچه وار است. درباره اين درياچه افسانه هاي متعددي وجود داد كه مشهورترين آنها وجود شهري مدفون در زير آب هاي درياچه است.
آبشاربل
در يكي از روستاهاي منطقه اورامان و در مرز استان كرمانشاهان، روستايي به نام " بل" واقع است. دركنار اين روستا، در جاده اي كه به " كوسه هجيج" منتهي مي شود، آبشاري زيبا وجود دارد كه به عقيده كارشناسان داراي آبي عالي براي شرب است. اين آب با فشار زياد و در حجم بسيار از شكاف كوهي بيرون مي ريزد و عظمت و شكوه طبيعت را جلوه گر مي سازد. اين آب در مسير خود به رودخانه سيروان مي ريزد.
چهل چشمه
چهل چشمه از كوه هاي مرتفع كردستان است. اين كوه داراي آبشارها و چشمه هاي بسيار زيبايي است و وجه تسميه آن نيز حكايت از وجود چهل چشمه آب دارد. اين كوه در منطقه "خورخوره" از شهرستان ديواندره قرار دارد و منطقه اي سردسير و برف گيراست. در اين كوه مي توان در تمامي سال برف را مشاهده كرد. اين كوه يكي از سرچشمه هاي رودخانه جغاتو ( جغتو) و سپيد رود است و داراي چشمه سارهاي فراوان و دامنه هاي سرسبز و زيبا است.
چشمه باباگرگر
در روستاي "بابا گرگر"، در 18 كيلومتري شمال شرقي شهرستان قروه، چشمه اي جوشان هميشه مي خروشد كه به آن "دنگز" مي گويند. آب اين چشمه در استخري عميق و مدور به محيط 200 متر جمع مي شود. اين چشمه پر آب داراي آبي است كه رنگ آن مايل به سرخ است و در بعضي مواقع به رنگ زرد مايل به ليمويي در مي آيد. آب اين چشمه به علت وجود املاح معدني به ويژه گوگرد ، رنگين است. ظاهراً اين آب براي امراض سودايي و پوستي مناسب است و در درمان سوء هاضمه و ديگر بيماري هاي دستگاه گوارش و نيز راشيتيسم و درمان تورم مؤثر مي افتد. اين چشمه و امامزاده باباگرگر در كنار آن، از مكان هاي طبيعي و تاريخي استان محسوب مي شوند.
سراب وينسار
يكي از چشمه هاي قديمي شهرستان قروه، چشمه سراب است كه با آب بسيار گوارا و عالي در داخل روستاي " وينسار" از دل زمين بيرون مي آيد. در حقيقت روستاي وينسار پيرامون اين چشمه شكل گرفته است. اين چشمه سال هاي سال است كه تأمين كننده آب روستا، هم براي شرب و هم كشاورزي است. اطراف چشمه اصلي سنگ چين شده و قدمت سنگ چين آن حدود دو تا سه قرن بر آورد شده است. تا حدود سي سال پيش مردم روستا در ماه خرداد مراسم شكرگزاري و قرباني براي " سراب "، برگزار مي كردند. در اين مراسم ضمن قرباني كردن گوسفندان به جشن و شادماني مي پرداختند و احترام ويژه اي براي اين چشمه قايل بودند.
سراب قروه
در بخش جنوبي شهر قروه سرابي طبيعي وجود دارد كه يكي از تفرج گاه هاي مردم منطقه محسوب مي شود. اين سراب داراي آبي خوب و گواراست. به همين دليل شهر قروه در كنار آن ايجاد شده است. بخشي از آب كشاورزي و مشروب قروه از اين آب تأمين مي شود.
آبشاركويله
يكي از مكان هاي ديدني استان كردستان ، آبشار" كويله " است كه در شهرستان مريوان و در مسير جاده مريوان – سقز واقع است. اين آبشار زيبا در فصل بهار از مكان ها ديدني و زيباي منطقه محسوب مي شود.
چشمه آب تلخ ( پيرصالح)
چشمه آب تلخ در روستاي قشلاق از شهرستان بيجار قرار دارد. علت نامگذاري اين چشمه به علت تلخ بودن آب آن است. هر چند دليل تلخ بودن آب اين چشمه به روشني مشخص نشده است، اما آب آن براي درمان بيماري هاي روماتيسمي مؤثر است.
چشمه كواز
اين چشمه در50 كيلومتري شمال غربي كامياران و در10 كيلومتري شمال غربي روستاي پلنگان در دامنه كوه واقع شده است. آب اين چشمه طعم گوگردي دارد و در محل جوشش آن از زمين، رنگ آب شيري است و خود نشان دهنده وجود مواد آهني و گوگردي درآب است. آب اين چشمه در استخر كوچكي جمع مي شود و از آن براي نوشيدن و نيز درمان بيماري هاي مجاري تنفسي، روماتيسمي و بيماري هاي جلدي استفاده مي شود.
علاوه بر اين چشمه ها مي توان به موارد زير نيز اشاره كرد:
چشمه خاور آباد: اين چشمه در جنوب شرقي چشمه سراب بيجار واقع است.
چشم قم چقاي: در 17 كيلومتري قم چقاي در دهستان " سياه منصور" شهرستان بيجار واقع است.
چشمه هفت آسياب: در روستاي شريف آباد از دهستان سياه منصور واقع است.
پوشش گياهي و جنگل ها
استان كردستان از طبيعتي زيبا برخوردار است و جنگل بخشي از زيبايي هاي استان را شكل بخشيده است. جنگل هاي استان دراطراف شهرهاي بانه و مريوان واقع شده و بعد از جنگل هاي شمال كشور در درجه ي دوم اهميت قرار دارد. در حال حاضر جنگل هاي استان به صورت درختچه و بوته هاي پراكنده درآمده است. معروف ترين درختان جنگلي اين جنگل ها بلوط ، مازو يا دار مازو، گلابي، زبان گنجشك ( ون)، گردو، سيب وحشي، پسته وحشي (بنه) ، زالزالك، آلبالو جنگلي، بادام تلخ ،ازگيل، داغداغان، نارون، افرا و درخت هايي مانند گز و بيد وحشي در كنار رودخانه است.
به طور كلي مي توان نواحي جنگلي استان را چنين تقسيم نمود:
- جنگل هاي منطقه مريوان، كه وسعت آن 185000 هكتار است.
- جنگل هاي منطقه بانه، كه مساحت آن حدود 50000 هكتار تخمين زده مي شود.
- جنگل هاي منطقه سقز كه مساحت آن حدود 7000 هكتار است.
- جنگل هاي منطقه سنندج كه مساحت آن حدود 78000 هكتاراست و بيشتر درغرب كامياران و جنوب سنندج واقع شده اند.
پارك جنگلي آبيدر
اين پارك در ضلع غربي شهر سنندج در دامنه كوه آبيدر قرار دارد. آبيدر در فرهنگ منطقه جايگاه خاصي دارد و به دليل پر آب بودن چشمه سارها، قنات ها و وجود باغ هاي متعدد مانند امانيه، اميريه و ... چنين ناميده مي شود.
از زماني كه شهر سنندج بنيان نهاده شد، آب چشمه هاي آبيدر به شهر منتقل شد. هنوز هم قنات عمارت خسروآباد، آصف، وكيل، مشير و تعدادي از بناها، به نوعي از اين كوه سرچشمه مي گيرد. در سال هاي اخير در اين كوه پاركي احداث و سكوبندي و داده سازي در آن انجام شده است. نقش برجسته اي هم در آن ساخته شده كه بسيار قابل درنگ است. اين منطقه از مكان هاي زيباي شهر سنندج است.
منطقه اورامان
يكي از مناطق زيباي استان كردستان، منطقه ي اورامان است كه در شرق مريوان قرار دارد و داراي كوهستان هاي زيبا با پوشش جنگلي است. رودخانه بزرگ سيروان ، از اين منطقه و دره ي اورامان عبور مي كند و به رودخانه دياله در عراق مي پيوندد.
يادآوري اين مهم ضروري است كه جنگل ها و مناطق بسياري چون جنگل هاي بانه، مريوان و همچنين " دره شاهان" كه در كنار قلعه " قم چقاي" واقع شده است از مراكز مهم طبيعي استان محسوب مي شوند.
درياچه ها و آبشارها
درياچه زريوار
اين درياچه در سه كيلومتري شمال باختري مريوان و در ارتفاع 1285 متري از سطح دريا قرار دارد و از زيباترين ميراث هاي طبيعي استان كردستان به شمار مي آيد. آب اين درياچه از چشمه هاي جوشان و رودخانه هاي چندي كه به آن مي ريزد، تامين مي شود. حجم آب درياچه از 5/22 ميليون متر مكعب تا 5/47 ميليون متر مكعب در طول سال متغير است. طول درياچه شش كيلومتر و عرض آن 1700 تا 3000 متر است. مساحت آن حدود 720 هكتار است.
وجه تسميه زريوار و زريبار كه هر دو در منطقه متداول است، به واژه " زري" كه در زبان كردي به معني درياچه است، باز مي گردد. پسوند " دار" و " بار" پسوند تشبيهي، و زريبار يا زريوار به معني درياچه وار است. درباره اين درياچه افسانه هاي متعددي وجود داد كه مشهورترين آنها وجود شهري مدفون در زير آب هاي درياچه است.
آبشاربل
در يكي از روستاهاي منطقه اورامان و در مرز استان كرمانشاهان، روستايي به نام " بل" واقع است. دركنار اين روستا، در جاده اي كه به " كوسه هجيج" منتهي مي شود، آبشاري زيبا وجود دارد كه به عقيده كارشناسان داراي آبي عالي براي شرب است. اين آب با فشار زياد و در حجم بسيار از شكاف كوهي بيرون مي ريزد و عظمت و شكوه طبيعت را جلوه گر مي سازد. اين آب در مسير خود به رودخانه سيروان مي ريزد.
چهل چشمه
چهل چشمه از كوه هاي مرتفع كردستان است. اين كوه داراي آبشارها و چشمه هاي بسيار زيبايي است و وجه تسميه آن نيز حكايت از وجود چهل چشمه آب دارد. اين كوه در منطقه "خورخوره" از شهرستان ديواندره قرار دارد و منطقه اي سردسير و برف گيراست. در اين كوه مي توان در تمامي سال برف را مشاهده كرد. اين كوه يكي از سرچشمه هاي رودخانه جغاتو ( جغتو) و سپيد رود است و داراي چشمه سارهاي فراوان و دامنه هاي سرسبز و زيبا است.
چشمه باباگرگر
در روستاي "بابا گرگر"، در 18 كيلومتري شمال شرقي شهرستان قروه، چشمه اي جوشان هميشه مي خروشد كه به آن "دنگز" مي گويند. آب اين چشمه در استخري عميق و مدور به محيط 200 متر جمع مي شود. اين چشمه پر آب داراي آبي است كه رنگ آن مايل به سرخ است و در بعضي مواقع به رنگ زرد مايل به ليمويي در مي آيد. آب اين چشمه به علت وجود املاح معدني به ويژه گوگرد ، رنگين است. ظاهراً اين آب براي امراض سودايي و پوستي مناسب است و در درمان سوء هاضمه و ديگر بيماري هاي دستگاه گوارش و نيز راشيتيسم و درمان تورم مؤثر مي افتد. اين چشمه و امامزاده باباگرگر در كنار آن، از مكان هاي طبيعي و تاريخي استان محسوب مي شوند.
سراب وينسار
يكي از چشمه هاي قديمي شهرستان قروه، چشمه سراب است كه با آب بسيار گوارا و عالي در داخل روستاي " وينسار" از دل زمين بيرون مي آيد. در حقيقت روستاي وينسار پيرامون اين چشمه شكل گرفته است. اين چشمه سال هاي سال است كه تأمين كننده آب روستا، هم براي شرب و هم كشاورزي است. اطراف چشمه اصلي سنگ چين شده و قدمت سنگ چين آن حدود دو تا سه قرن بر آورد شده است. تا حدود سي سال پيش مردم روستا در ماه خرداد مراسم شكرگزاري و قرباني براي " سراب "، برگزار مي كردند. در اين مراسم ضمن قرباني كردن گوسفندان به جشن و شادماني مي پرداختند و احترام ويژه اي براي اين چشمه قايل بودند.
سراب قروه
در بخش جنوبي شهر قروه سرابي طبيعي وجود دارد كه يكي از تفرج گاه هاي مردم منطقه محسوب مي شود. اين سراب داراي آبي خوب و گواراست. به همين دليل شهر قروه در كنار آن ايجاد شده است. بخشي از آب كشاورزي و مشروب قروه از اين آب تأمين مي شود.
آبشاركويله
يكي از مكان هاي ديدني استان كردستان ، آبشار" كويله " است كه در شهرستان مريوان و در مسير جاده مريوان – سقز واقع است. اين آبشار زيبا در فصل بهار از مكان ها ديدني و زيباي منطقه محسوب مي شود.
چشمه آب تلخ ( پيرصالح)
چشمه آب تلخ در روستاي قشلاق از شهرستان بيجار قرار دارد. علت نامگذاري اين چشمه به علت تلخ بودن آب آن است. هر چند دليل تلخ بودن آب اين چشمه به روشني مشخص نشده است، اما آب آن براي درمان بيماري هاي روماتيسمي مؤثر است.
چشمه كواز
اين چشمه در50 كيلومتري شمال غربي كامياران و در10 كيلومتري شمال غربي روستاي پلنگان در دامنه كوه واقع شده است. آب اين چشمه طعم گوگردي دارد و در محل جوشش آن از زمين، رنگ آب شيري است و خود نشان دهنده وجود مواد آهني و گوگردي درآب است. آب اين چشمه در استخر كوچكي جمع مي شود و از آن براي نوشيدن و نيز درمان بيماري هاي مجاري تنفسي، روماتيسمي و بيماري هاي جلدي استفاده مي شود.
علاوه بر اين چشمه ها مي توان به موارد زير نيز اشاره كرد:
چشمه خاور آباد: اين چشمه در جنوب شرقي چشمه سراب بيجار واقع است.
چشم قم چقاي: در 17 كيلومتري قم چقاي در دهستان " سياه منصور" شهرستان بيجار واقع است.
چشمه هفت آسياب: در روستاي شريف آباد از دهستان سياه منصور واقع است.