PDA

نمايش نسخه نهائي : محاكمه ي عقل در دادگاه نقل


Freedom1
Monday 31 May 2004, 10:44AM
بشر هميشه در مورد آسمان و اجرامش كنجكاو بوده و سعي ميكرده شكلي از عالم رو تصور كنه..
ارسطو معتقد بود كه جهان در كمال آفريده شده و لزوماً همه اجرام به شكل دايره يا كره هستن (چون كاملترين اشكال هستن) و بر مدارهاي دايره اي حركت ميكنن، و زمين رو مركز عالم ميدونست كه همه ي اجرام بدور اون در حال گردش هستن
بعد از او هم بطلميوس نظريه زمين مركزي رو ارائه كرد .. بطلميوس معتقد بود كه افلاكي شفاف دور زمين در حال گردش هستن و اجرام آسماني در اين افلاك ميخكوب شدن و گردش افلاك باعث گردش اونها ميشه

نظريه زمين مركزي بطلميوس تا 500 سال قبل، بر انديشه ها غالب بود .. در حالي كه دانشمندي، قرنها پيش از بطلميوس با محاسباتي ساده به اين نتيجه رسيده بود كه زمين در مركز عالم نيست و اين خورشيده كه قاعدتاً بايد در مركز عالم باشه!

اين دانشمند آريستارخوس (ARISTARCHUS) بود .. حدود 250 سال قبل از ميلاد زندگي ميكرد، كسي به او اهميت چنداني نداد و به استدلالاتش اشكالات زيادي وارد كردن.. در اون زمان دانشمندان معتقد بودن كه زمين با همه اجرام ديگه فرق داره و بايد در مركز عالم باشه، ضمناً كسي قبول نميكرد كه خورشيد از زمين بزرگتره..

اما آريستارخوس چطور به اين نتيجه رسيده بود؟

آريستارخوس دو محاسبه ي جالب انجام داد، او با اين انديشه ي درست پيش رفت كه وقتي ماه دقيقاً نيمه باشه، زآويه زمين-ماه-خورشيد بايد قائمه باشه
http://www.perseus.tufts.edu/GreekScience/Students/Kristen/1stQuarter.gif

از طرفي زآويه ديد بين ماه و خورشيد رو هم اندازه گرفت (مقدار واقعي زآويه ديد بين ماه و خورشيد 89 درجه و 50 دقيقه بود ولي آريستارخوس چون ابزار دقيقي نداشت اين مقدار رو 87 درجه محاسبه كرد) و به اين شكل رسيد:
http://www.perseus.tufts.edu/GreekScience/Students/Kristen/lunardich.gif

و بعد با قوانين ساده ي هندسه به اين نتيجه رسيد كه فاصله ي خورشيد تا زمين، 19 برابر بيشتر از فاصله ي ماه تا زمينه

منطق آريستارخوس كاملاً درست بود ولي اون زمان با ابزاري كه آريستارخوس داشت نميتونست زآويه ها رو دقيقتر اندازه بگيره و خطاي بسيار بزرگ محاسباتش هم به همين دليل بود.
با اينحال آريستارخوس اينطور استدلال كرد: اگر خورشيد 19 بار از ماه دورتره، با توجه به اينكه ما هردوي اونها رو هم اندازه ميبينيم، پس قطر خورشيد 19 بار از قطر ماه بزرگتره.

تا اينجا آريستارخوس از اندازه ي زمين و نسبتش با خورشيد و ماه محاسبه اي نداره..

در مرحله ي بعدي، آريستارخوس با توجه به ماه گرفتگي محاسباتش رو ادامه داد، زماني كه سايه ي زمين روي ماه ميافته و ماه گرفتگي پيش مياد، بزرگي سايه زمين حدود دو برابر بزرگي ماه به نظر ميرسه :

http://www.perseus.tufts.edu/GreekScience/Students/Kristen/eclipsediag.gif

با ادامه ي محاسبات به اين نتيجه رسيد كه قطر زمين سه برابر از قطر ماه بزرگتره و بنابراين قطر خورشيد هم (كه 19 برابر بزرگتر از قطر ماه بود) شش برابر از قطر زمين بزرگتره..
http://www.perseus.tufts.edu/GreekScience/Students/Kristen/eclipse.html

امروزه ما ميدونيم كه فاصله ي خورشيد با زمين، 400 بار بيشتر از فاصله ي ماه تا زمينه و همچنين قطر خورشيد 110 بار بيشتر از قطر زمينه

آريستارخوس وقتي فهميد كه خورشيد چند بار از زمين بزرگتره، با خودش فكر كرد كه چطور ممكنه خورشيد بزرگ به دور زمين كوچك گردش كنه؟! و بنابراين او با همين استدلال به اين نتيجه رسيد كه خورشيد در مركز عالمه و زمين به دور اون مي گرده:

http://www.perseus.tufts.edu/GreekScience/Students/Kristen/universe.gif

17 قرن گذشت تا كوپرنيك و بعد هم كپلر و گاليله ظهور كنن و محاسبات دقيقتري رو ارائه كنن و نهايتاً نظريه زمين مركزي بطلميوس رو باطل كنن

اما اونچه بر اونها گذشت هم موضوع جالبيه براي مطالعه و بررسي ... تا بعد