گذری در صحیح مسلم و بخاری و صحاح دیگر

[السيد الاميني]

سلام علیکم و رحمة الله و بركاته

قبل از ورود در اصل بحث لازم است مقدمه ای ذکر نمائیم

شیعه اثنی عشریه اصول دین و مذهب را از دو ثقل گرانبهاء می گیرد

ثقل اول قران کریم که تآویل ان را بعهده راسخین در علم قرانی نهاده است و علم قران جای شکی نیست که به عهده رسول اسلام و وصی معصومش می باشد

و ثقل دوم - عترت معصومین است که تربیت شده رسول اسلام می باشند کما این که رسول اسلام تربیت شده خداوند تعالی است

و روایاتی که از ثقل دوم صادر شده مقدار از ان را ظلم سقیفه نابود کرده

لکن چون عترت معصومین جاویدان است همیشه کما این که قران جاویدان است تا روز قیامت روایات زیادی به رسیده
و لکن جای شکی نیست که روایات ضعیفه هم وجود دارد و لذا باید از کانال علم حدیث روایات را عبور بدهیم

و تمسک شیعه به روایات شروطی دارد
1- صحت سند
2- عدم صدور در مقام تقیه
3- عدم مخالفت بنحو تباین کلی با قران
4- عدم اجمال به سبب تعارض
در این جا لازم است نکته ای یاد اور شوم و ان این که تباین بنحو جزیی مثل عموم و خصوص و ظاهر و نص و اظهر و ظاهر موجب ترک عمل به روایات نمی شود اگر شرائط دیگر از صحت سند و عدم صدور بنحو تقیه را دارا باشد
-

و قابل ذکر است که ما شیعیان جوامع و مجامیع الاحادیث داریم نه صحاح الحدیث

و نکته دیگر ان این که ما شیعیان کتبی داریم در جمع و نقل احادیث و کتبی داریم در علم کلام وعقائد مثل اوئل المقالات شیخ مفید و عقائد ایشان و منهاج الکرامه علامه حلی و حق الیقین مرحوم مجلسی و مرحوم سید عبد الله شبر و دلائل الصدق مرحوم مظفر وکتب دیگر

و لذا هرانچه در کتب احادیث ما امده عقائد شیعه محسوب نمی شود و کمال بی انصافی و بی تقوایی است که کسی روایت ضعیف السند یا صحیح السند در مقام تقیه و یا مخالف بنحو تباین کلی را از عقائد شیعه بشمرد.

و نکته قابل ملاحظه دیگر= که هر عالمی یمکن قول و نظر شاذی داشته باشد که با جمهور و مشهور قول شیعه مطابق نباشد و ملاک ومعیار قول مشهور و جمهور شیعه است و لذا تمسک بقول شاذ قابل اعتناء نیست.

این مقدمه بسیار مختصر در این باب می باشد.

و حال ان شاء الله می پردازیم به انچه در مورد صحاح اهل سنت وارد شده است

[السيد الاميني]

سلام علیکم

مقدمه دوم-

نظر و اراء علماء اهل سنت در مورد صحیح مسلم و بخاری را بنحو مختصر نقل میکنیم

1-قال فضل بن روزبهان : لو أن أحدا حلف يمينا بأن كل ما ورد في الصحاح الستة من الأحاديث فهو صحيح وهو قول رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) لكان يمينه صحيحا ، ولا عليه الحنث


2-وقال في موضع آخر : فقد وقع إجماع الأئمة على صحتها - الصحاح الستة - . ومن هنا قال بعضهم في ما يخص بعض الصحاح - سنن الترمذي - : من كان في بيته هذا الكتاب كان في بيته نبي يتكلم

3-قال محمد بن يوسف الشافعي : أول من صنف في الصحيح ، البخاري أبو عبد الله محمد بن إسماعيل وتلاه أبو الحسين مسلم بن الحجاج القشيري ، ومسلم مع أنه أخذ عن البخاري واستفاد منه ، فإنه يشارك البخاري في كثير من شيوخه ، وكتاباهما أصح الكتب بعد كتاب الله العزيز


3-قال الذهبي : وأما جامع البخاري الصحيح فأجل كتب الإسلام وأفضلها بعد كتاب الله عز وجل

4-وكذلك قال الچلبي عن صحيح مسلم : جامع مسلم الصحيح من حيث الصحة هو ثاني كتاب وهو أحد الكتابين اللذين ليس أصح منهما شئ بعد كتاب الله

5-قال أبو علي النيشابوري : ما تحت أديم السماء أصح من كتاب مسلم

6-يقول الفاضل النووي في تقريبه : إن أصح الكتب بعد القرآن الصحيحان : البخاري ومسلم ، وكتاب البخاري أصحهما وأكثرهما فوائد ، وإن رجح البعض تقديم صحيح مسلم عليه ، ولكن الصواب والمختار هو الذي ذكرناه

7-وقال في مقدمة شرحه على صحيح مسلم : اتفق العلماء على أن أصح الكتب بعد القرآن العزيز الصحيحان : البخاري ومسلم ، وتلقتهما الأمة بالقبول


8- قال القسطلاني : قد اتفقت الأمة على تلقي الصحيحين بالقبول ، واختلفت في أيهما أرجح ، فصرح البعض بتقديم صحيح البخاري ، وصرح آخرون بتقديم صحيح مسلم

9-يقول ابن حجر المكي : الصحيحان هما أصح الكتب بعد القرآن بإجماع من يعتد به

10-قال إمام الحرمين : لو حلف إنسان بطلاق امرأته أن ما في كتابي البخاري ومسلم مما حكما بصحته - هي مطابقة مع الواقع - وهي مما حكاه رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) كان حلفه صحيحا ولا كفارة عليه ، لأن الأمة أجمعت على صحة أحاديثهما

11- حتی به پیامبر نسبت دادند که در خواب به کسی فرمود که صحیح بخاری کتاب من است


نقل عن أبي زيد المروزي أنه قال : كنت نائما بين الركن والمقام فرأيت النبي ( صلى الله عليه وآله ) في المنام ، فقال لي : يا أبا زيد ، إلى متى تدرس كتاب الشافعي ولا تدرس كتابي ؟ فقلت : يا رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) ، وما كتابك ؟ قال : جامع محمد بن إسماعيل البخاري

قال محمد فريد وجدي : وغلا بعضهم فرأى أن يستأجر رجالا يقرأون الأحاديث النبوية في كتاب الإمام البخاري استجلابا للبركات السماوية - تماما كالقرآن

قال القاسمي في قواعد التحديث : صحيح البخاري عدل القرآن ، إذ لو قرئ هذا الكتاب بدار في زمن شاع فيه الوباء والطاعون لكان أهله في مأمن من المرض ، ولو اختتم أحد هذا الكتاب لنال ما نواه ، ومن قرأه في واقعة أو مصيبة لم
يخرج حتى ينجو منها ، ولو حمله أحد معه في سفر البحر لنجا هو والمركب من الغرق
---


محمد بن یوسف شافعی میگوید : اولین کتاب حدیث ، صحیح بخاری و بعد از آن صحیح مسلم است و این دو کتاب بعد از قرآن مجید صحیحترین کتابهی مکی می باشند. (هدی الساری ج2 ص8)

ذهبی میگوید : صحیح بخاری در عالم اسلام بزرگترین کتاب ، بلکه بعد از قرآن بهترین کتابهاست .( ارشاد الساری ج1 ص29)

امام الحرمین میگوید : اگر کسی قسم بخورد که تمام احادیث صحیحین مطابق با واقع و همه آنها گفتار رسول خدا ( ص ) است ، قسم او درست و کفاره ای بر او نیست .زیرا تمام امت اسلامی بر صحت احادیث این دو کتاب اتفاق دارند. ( شرح نووی بر صحیح مسلم ج1 ص19 )
ابن حجر مکی میگوید : صحیح بخاری و صحیح مسلم به اتفاق و اجماع علما، پس از قرآن صحیحترین کتابها هستند.( صواعق المحرقه ص 9 و تطهیر الجنان ( در حاشیه صواعق ) ص20 که فقط بخاری را ذکر کرده ست )


و اراء دیگر از علماء اهل سنت در مورد صحیحین

و حال با این عقیده علماء اهل سنت در مورد صحیحین گذری می کنیم در اندو ان شاء الله

[110shamsi]

منتظر بقيه مطالب هستيم ان شاء الله

[السيد الاميني]

سلام عليكم

ان شاء الله شروع مي كنيم سير و گذر در صحاح را با گذر در توحید این صحاح

در مبحث توحید بحث می شود از صفات حضرت حق عزوجل

صفات تقسیم می شود به صفات ذات و صفات و صفات فعلیه

و صفات ذاتیه تقسیم می شود به صفات جمالیه و صفات جلالیه

ودر صفات جلالیه بحث از عدم رؤية الله مي شود


ابتداءا رؤية الله اؤ نظر شيعه بررسي مختصري مي كنيم و من بعد از گذر صحاح اهل سنت

جاى ترديد و اشكال نيست كه خدا ديده نمى‏شود زيرا خدا مادى نيست، جسم نيست تا ديده شود و واضح است كه چيزهايى ديده مى‏شوند كه جسم و مادى باشند، اما وجوديكه از ماده و ماديات مجرد است و جسم نيست، بهيچوجه و در هيچ زمان قابل رؤيت و ديده شدن نيست.
و به عبارت ديگر اگر بگوييم خدا ديده مى‏شود در اين صورت بايد بگوييم كه خداوند جسم و ماده است، و جسم بودن و مادى بودن با نيازمند بودن و مركب بودن ملازم است، نتيجه اين مى‏شود كه آن چه را ما خدا فرض كرده‏ايم خدا نباشد بلكه مثل خود ما جسم و مركب و محتاج به اجزاء و نيازمند به مكان باشد.قرآن مجيد مى‏گويد:
لا تدركه الابصار و هو يدرك الابصار و هو اللطيف الخبير (1)
ديده‏ها نمى‏توانند او را درك كنند ولى او ديده‏ها را درك مى‏كند و اولطيف و آگاه است .
على عليه السلام در اين باره مى‏فرمايد:
الحمد لله الذى لا تدركه الشواهد و لا تحويه المشاهد و لا تراه النواظر (2)
كه معناى جمله سوم اين است: چشمها او را نمى‏بيند.

مردى به نام «ذعلب» از على (ع) مى‏پرسد :
خداى خود را ديده‏اى؟
خدايى را كه نديده باشم پرستش نمى‏كنم.
چگونه او را ديده‏اى؟
چشمهاى ظاهرى او را درك نمى‏كند اما دلها به وسيله ايمان او را مى‏بيند. (3)

بنابر اين اگر در برخى از آيات قرآن مجيد و يا روايات تعبيراتى ديديم كه با جسم بودن و ديده شدن خداى متعال سازش داشت بايد به كمك دليلهاى عقلى و قرآنى و روايتى، آن تعبيرات را طورى معنا كنيم كه معناى جسم بودن و ديده شدن را نداشته باشد.مثلا بگوييم معناى ديدن خدا ديدن رحمت او است و منظور از ملاقات با خدا ملاقات جزاى اعمال است و يا معناى صحيح ديگر.
پى‏نوشت‏ها:
.1 سوره انعام، آيه 104
.2 نهج البلاغه، خطبه .180
.3 توحيد صدوق، ص .308

[السيد الاميني]

و ان شاء الله بحث مفصل در این موضوع از دیدگاه شیعه می اید که رویت حضرت حق با چشم مادی محال چه در دنیا و چه در اخرت

اما رویت حضرت حق در صحاح اهل سنت

در صحیح بخاری و مسلم تعریف شده حضرت حق به این این که ممکن است رویت و محتاج است به مکان و جهت و از مکانی به مکان اخر منتقل می شود و می خندد و اعضاء دارد از دست و چشم و صورت و انگشت و پا و ساق ووووو


و فعلا می پردازیم به مسئله رویت حضرت حق

و در این دو صحیح روایاتی اورده شده است که حاکی از جسم بودن حضرت حق میکند و این که خداوند تعالی جسم است مثل اجسام مادیه و رویت و مشاهده حضرت حق ممکن است

بعضی از احادیث را نقل می کنیم:

1- عن جرير قال : ( كنا جلوسا عند النبي ( صلى الله عليه وآله ) فنظر إلى القمر ، ليلة البدر . فقال : إنكم سترون ربكم كما ترون هذا القمر ، لا تضامون في رؤيته ، فإن استطعتم أن لا تغلبوا على صلاة قبل طلوع الشمس وقبل غروبها
فافعلوا ، ثم قرأ : ( وسبح بحمد ربك قبل طلوع الشمس وقبل الغروب )1

بسیار روشن است که دیدن حضرت حق مثل دیدن انسان است قمر را با چشم مادی

2- - عن أبي هريرة : أن أناسا قالوا : يا رسول الله ، هل نرى ربنا يوم القيامة ؟ قال : هل تمارون في القمر ليلة البدر ليس دونه سحاب ؟ قالوا : لا ، يا رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) . قال : فهل تمارون في الشمس ليس دونها سحاب ؟ قالوا : لا . قال : فإنكم ترونه ، كذلك يحشر الناس يوم القيامة فيقول : من كان يعبد شيئا
فليتبع ، فمنهم من يتبع الشمس ، ومنهم من يتبع القمر ، ومنهم من يتبع الطواغيت ، وتبقى هذه الأمة فيها منافقوها ، فيأتيهم
الله في غير الصورة التي يعرفون ، فيقول : أنا ربكم ، فيقولون : نعوذ بالله منك ، هذا مكاننا حتى يأتينا ربنا ، فإذا أتانا ربنا

عرفناه ، فيأتيهم الله في الصورة التي يعرفون ، فيقول : أنا ربكم ، فيقولون : أنت ربنا فيتبعونه ويضرب جسر جهنم .

قال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : فأكون أول من يجيز من الرسل بأمته ولا يتكلم يومئذ أحد إلا الرسل ، وكلام الرسل يومئذ : اللهم سلم اللهم سلم ، وبه كلاليب مثل شوك السعدان غير أنها لا يعلم عظمها إلا الله ، فتخطف الناس بأعمالهم ،
منهم الموبق بعمله ، ومنهم المخردل ، ثم ينجو ، حتى إذا فرغ الله من القضاء بين عباده وأراد أن يخرج من النار ، يخرج ممن كان يشهد أن لا إله إلا الله ، أمر الملائكة أن يخرجوهم فيعرفونهم بعلامة السجود ، وحرم الله على النار أن تأكل من

ابن آدم أثر السجود ، فيخرجونهم ، قد امتحشوا فيصب عليهم ماء يقال له ماء الحياة ، فينبتون نبات الحبة في حميل السيل ، ويبقى رجل مقبل وجهه على النار ، فيقول : يا رب ، قد قشبني ريحها ، وأحرقني زكاؤها ، فاصرف وجهي عن النار ،

فلا يزال يدعو الله فيقول الله : لعلك إن أعطيتك أن تسألني غيره ؟ فيقول : لا وعزتك لا أسألك غيره ، فيصرف وجهه عن النار ، ثم يقول بعد ذلك : يا رب ، قربني إلى باب الجنة ، فيقول : أليس قد زعمت أن لا تسألني غيره ؟ ويلك يا ابن آدم ما

أغدرك ؟ فلا يزال يدعو فيقول : لعلي إن أعطيتك ذلك تسألني غيره . فيقول : لا وعزتك لا أسألك غيره ، فيعطي الله من عهود ومواثيق أن لا يسأله غيره ، فيقربه إلى باب الجنة ، فإذا رأى ما فيها سكت ما شاء الله أن يسكت ، ثم يقول : يا رب

أدخلني الجنة فيقول الله : أو ليس قد زعمت أن لا تسألني غيره ؟ ويلك يا ابن آدم ما أغدرك ؟ فيقول : يا رب ، لا تجعلني أشقى خلقك ، فلا يزال يدعو حتى يضحك الله ، فإذا ضحك منه أذن له بالدخول فيها ، فإذا دخل فيها قيل : تمن من كذا ، فيتمنى ، ثم يقال : تمن من كذا ، فيتمنى ، حتى تنقطع به الأماني فيقول الله : هذا لك ومثله منه 2-

این حدیث بوضوح دیدن حضرت حق را باچشم مادی در روز قیامت ثابت میکند و هچنین صفت ضحک و خندیدن را

3- - عن أبي سعيد الخدري : أن أناسا في زمن رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) قالوا : يا رسول الله ، هل نرى ربنا يوم القيامة ؟ قال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : نعم . قال : هل تضارون في رؤية الشمس بالظهيرة ضوء ليس فيها

سحاب ؟ قالوا : لا . قال : وهل تضارون في رؤية القمر ليلة البدر ضوء ليس دونه سحاب ؟ قالوا : لا . قال النبي ( صلى الله عليه وآله ) : ما تضارون في رؤية الله تبارك وتعالى يوم القيامة إلا كما تضارون في رؤية أحدهما ، إذا كان يوم القيامة

أذن مؤذن ، لتتبع كل أمة ما كانت تعبد ، فلا يبقى أحد كان يعبد غير الله ، من الأصنام والأنصاب إلا يتساقطون في النار ، حتى إذا لم يبق إلا من يعبد الله من بر وفاجر وغبرات أهل الكتاب . فيدعى اليهود ، فيقال لهم : من كنتم تعبدون ؟ قالوا :

نعبد عزير ابن الله ، فيقال لهم : كذبتم ما اتخذ الله من صاحبة ولا ولدا ، فماذا تبغون ؟ فقالوا : عطشنا يا ربنا ، فاسقنا ، فيشار ألا تروون ، فيحشرون إلى النار كأنها سراب يحطم بعضها بعضا ، فيتساقطون في النار . ثم يدعى النصارى فيقال
لهم : من كنتم تعبدون ؟ قالوا : كنا نعبد المسيح ابن الله . فيقال لهم : كذبتم ، ما اتخذ الله من صاحبة ولا ولد . فيقال لهم :

ماذا تبغون ؟ فكذلك مثل الأول . حتى إذا لم يبق إلا من كان يعبد الله من بر وفاجر ، أتاهم رب العالمين في أدنى صورة من التي رأوه فيها ، فيقال : ماذا تنظرون ؟ تتبع كل أمة ما كانت تعبد ، قالوا : فارقنا الناس في الدنيا على أفقر ما كنا إليهم ، ولم نصاحبهم ، ونحن ننتظر ربنا الذي كنا نعبد ،
فيقول : أنا ربكم ، فيقولون : لا نشرك بالله شيئا - مرتين أو ثلاثا - حتى أن بعضهم ليكاد أن ينقلب فيقول : هل بينكم وبينه علامة فتعرفونه بها ؟ فيقولون : الساق ، فيكشف عن ساق.3

و هچنین این حدیث


1 صحيح البخاري 1 : 145 كتاب الصلاة باب فضل صلاة العصر ، وص 150 باب فضل صلاة الفجر ، و ج 6 : 173 كتاب القرآن باب تفسير سورة ق ، و ج 9 : 156 كتاب التوحيد باب وكان عرشه على الماء .
صحيح مسلم 1 : 439 كتاب الصلاة باب ( 37 ) باب فضل صلاتي الصبح والعصر والمحافظة عليهما ح 633 .
2-صحيح البخاري 1 : 204 كتاب الصلاة باب فضل السجود ، و 9 : 156 كتاب التوحيد باب ( وكان عرشه على الماء ) ، و 8 : 146 كتاب ما جاء في الرقائق باب الصراط جسر جهنم .
صحيح مسلم 1 : 163 كتاب الإيمان باب ( 81 ) باب معرفة طريق الرؤية ح 299 . ( * )

3-صحيح البخاري 6 : 56 كتاب القرآن باب تفسير سورة النساء ، و ج 9 : 158 كتاب التوحيد باب ( وكان عرشه على الماء ) .
صحيح مسلم 1 : 167 كتاب الإيمان باب ( 81 ) باب معرفة طريق الرؤية 302 .



ادامه دارد

[السيد الاميني]

سلام علیکم

ادامه احادیث در صحیح مسلم و بخاری که دال بر جسمیت حضرت حق عزوجل است و دال بر رویت حضرت حق به چشم مادی


4 - عن جرير بن عبد الله : قال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : إنكم سترون ربكم عيانا . (1 2 ) قال القسطلاني : عيانا - بكسر العين - من قولك : عاينت الشئ عيانا ، إذا رأيته بعينك


این حدیث بسیار واضح است که انسانها خدا را می بینند به دیدن حقیقی و واقعی که چشم مادی اشیاء ر ا می بیند

--

5 - عن صهيب ، عن النبي ( صلى الله عليه وآله ) قال : إذا دخل أهل الجنة الجنة ، قال : يقول الله تبارك وتعالى : تريدون شيئا أزيدكم ؟ فيقولون : ألم تبيض وجوهنا ؟ ألم تدخلنا الجنة وتجنبنا من النار ؟ ! قال : فيكشف الحجاب ، فما أعطوا شيئا أحب إليهم من النظر إلى ربهم عز وجل ( 2)


6 - عن أبي بكر بن عبد الله بن قيس ، عن أبيه ، عن النبي ( صلى الله عليه وآله ) قال : جنتان من فضة آنيتهما وما فيهما ، وجنتان من ذهب آنيتهما وما فيهما ، وما بين القوم وبين أن ينظروا إلى ربهم ، إلا رداء الكبر على وجهه في جنة عدن .


(1 ) صحيح البخاري 9 : 156 كتاب التوحيد باب ( وجوه يومئذ ناظرة ) .
( 2 ) إرشاد الساري 10 : 399 .
(3) صحيح مسلم 1 : 163 كتاب الإيمان باب ( 80 ) باب إثبات رؤية المؤمنين ربهم في الآخرة ح 297 .
( 4 ) صحيح البخاري 9 : 162 كتاب التوحيد باب ( وكان عرشه على الماء ) ،
صحيح مسلم 1 : 163 كتاب الإيمان باب ( 80 ) باب إثبات رؤية المؤمنين ربهم في الآخرة 296 . ( * )




این شش روایت از صحیح بخاری ومسلم در باره رویت حضرت حق عزوجل

[السيد الاميني]

سلام علیکم

در صحاح دیگر هم روایاتی که دال بر رویت حضرت می کند امده که به بعضی از انها اشاره می کنیم:

- عن ابن عمر يقول : قال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : إن أدنى أهل الجنة منزلة لمن ينظر إلى جنانه وأزواجه ونعيمه وخدمه وسرره مسيرة ألف سنة ، وأكرمهم على الله من ينظر إلى وجهه غدوة وعشية ، ثم قرأ رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : ( وجوه يومئذ ناظرة إلى ربها ناظرة ) ( 1 ) . (2 )

در این حدیث کسی که صبح و شب نظر به صورت خدا کند اکرم الناس عند الله است
واما این ایه شریفه - وجوه یومئذ ناظرة الى ربها ناظرة - بحث در ان ان شاء الله مي ايد كه دال بر رويت به چشم ظاهری و مادی نیست



8 - عن جابر بن عبد الله قال : قال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : بينا أهل الجنة في نعيمهم إذ سطع لهم نور ، فرفعوا رؤوسهم ، فإذا الرب قد أشرف عليهم من فوقهم ، فقال : السلام عليكم يا أهل الجنة ! قال : وذلك قول الله ( سلام قولا من رب رحيم ) ( 3 ) قال : فينظر إليهم وينظرون إليه ، فلا يلتفتون إلى شئ من النعيم ما داموا ينظرون إليه حتى يحتجب عنهم ويبقى نوره وبركته عليهم في ديارهم (4 .

این هم حدیث هم مثل احادیث بالا در رویت حضرت حق عزوجل

( 1) القيامة : 22 .
( 2 سنن الترمذي 4 : 593 كتاب صفة الجنة باب ( 16 ) باب رؤية الرب ح 2553 .
( 3) يس : 58 .
( 4 ) سنن ابن ماجة 1 : 65 المقدمة باب ( 13 ) باب فيما أنكرت الجهمية ح 184 . ( * )

[السيد الاميني]

و اما مستفاد از این احادیث چیست ان شاء الله بعدا ذکر می شود

[السيد الاميني]

سلام علیکم

و اما مستفاد از این احادیث:

1- رویت حضرت حق در روز قیامت محقق است به همین چشم ظاهری و مادی کما این انسان قمر را در شب می بیند با همین چشم ظاهری.


2- رویت فقط منحصر به عباد نیست بلکه منافقین هم خدا را می نینند.


3- برای خداوند مکان خاصی است که در منظر عباد ظاهر می شود.

4-برای خداوند صورتها و شکلهای متعددی است بعض عباد می شناسند و بعضی نمی شناسند

5-برای خداوند ساق است و به منزله علامت ونشانه است که به ان خدا را می شناسند و تا وقتی ساق را کشف نکند معرفتی وشناختی برایشان حاصل نمی شود.

6- خدا تعجب میکند و می خندد.

این مستفاد از این احادیث است مختصرا

--
و چون مسئله رویت نزد اهل سنت اهمیت دارد و اجماع دارند بر اماکن وقوع رویت و از جهت دیگر شیعه و ائمه شیعه نفی کردند رویت را به نحو قاطع چه در دنیا و چه در اخرت لذا مناسب هست اقوال واراء دو طرف را نقل کنیم ان شاء الله

ادامه دارد

[sadegh306]

خسته نباشی دوست عزیز
ولی واقعا خودت را به زحمت انداختی و برای قومی که بخاری ومسلم را الان دربست قبول ندارن از دیگر صحاح چرا حدیث نقل می کنی مگه خبر نداری چند سال پیش شورای افتاء عربستان سعودی رسما بیانیه داد که 70 حدیث به تازگی در بخاری پیدا کردیم که ضعیف هستند!
یه بخاری داشتن اون هم اینطوری یه ور شد!

[السيد الاميني]

خسته نباشی دوست عزیز

ولی واقعا خودت را به زحمت انداختی و برای قومی که بخاری ومسلم را الان دربست قبول ندارن از دیگر صحاح چرا حدیث نقل می کنی مگه خبر نداری چند سال پیش شورای افتاء عربستان سعودی رسما بیانیه داد که 70 حدیث به تازگی در بخاری پیدا کردیم که ضعیف هستند!
یه بخاری داشتن اون هم اینطوری یه ور شد!

سلام علیکم
با تشکر از جناب صادق

بزرگوار وهابیت یک فرقه شاذی از اهل سنت است و لذا کما این که سخن عده خاصی از شیعه حجت نیست بل معیار بر مشهور شیعه است همچنین در وهابیت کلامشان معیار نیست بل معیار سخن مشهور اهل سنت
و اگر در مقدمه دقت کرده باشید بعضی از کلمات اهل سنت در مورد صحیح مسلم و بخاری اوردیم

و اما غیر بخاری و مسلم به عنوان تائید اوردم با این که ان کتب هم معتبر است نزد مشهور اهل سنت.

و علاوه بر این مطلب- موضوع بحث در رویت حضرت حق است و وهابیها هم قبول دارند دیدن خدا را روز قیامت .


و مهم مراد ما بیان فرق بین مکتب اهل البیت و عقائد شیعه است که از قران و رسول الله و عترت رسول الله گرفته و بین مکتب سقیفه و عقائد انها است.


با تشکر و موفق باشید

[sadegh306]

دوست عزیز من در تایید فرمایشات شما آن مطالب را نوشتم اگر جور دیگری برداشت کردید و مطالبم مبهم بود عذر خواهی می کنم

[السيد الاميني]

سلام علیکم

نه عزیزم جناب صادق

مقصودم روشن شدن موضوع بحث بود

با تشکر

[السيد الاميني]

سلام عليكم

اما اقوال و اراء علماء اهل سنت در مورد رويت:
1- احمد بن حنبل يكي از ائمه چهار گانه اهل سنت تکفیر کردند منکر رویت را و حکم کردند بر منکرین بر این عقیده که خارج از اسلام می باشند .

تفسير المنار 9 : 135 .


2- مالک و شافعی گفتند به امکان رویت خدا روز قیامت

. قال الأشهب : قلنا للإمام مالك : يا أبا عبد الله ، هل الآية الكريمة : ( وجوه يومئذ ناظرة إلى ربها ناظرة ) توحي بأن الناس سوف يرون الله بهاتين العينين ؟ قال : نعم ، بهاتين العينين . قلنا : إن أناسا يقولون : إن الآية تعني انتظار ثواب الله وعقابه ، قال : إنهم يفترون ، بل الناس ينظرون إلى الله .

تزيين الممالك في مناقب مالك للسيوطي نقل عنه محمد أبو زهرة في كتاب مالك 88 .

قال الأسفراييني - 429 ه‍ - : أجمع الأئمة من أصحاب الرأي والحديث من أتباع مالك والشافعي وأبي حنيفة وأحمد بن حنبل - أئمة المذاهب الأربعة - والثوري وابن أبي ليلى والأوزاعي على أن الله تعالى يكون مرئيا بالعين بدون تشبيه ولا تعطيل .
وقال : وأجمعوا بجواز رؤيته تعالى للمؤمنين خاصة في الآخرة . وأضاف : إنا قد استقصينا البحث في مسائل رؤية الله في كتاب مستقل

الفرق بين الفرق : 313 - 335 بتصرف

اسفرایینی می گوید: ائمه حدیث و اصحاب رای اجماع کردند بر رویت حضرت حق به چشم بدون تشبیه و تعطیل .

وقال النووي : إعلم أن مذهب أئمة أهل السنة بأجمعهم هو أن رؤية الله تعالى ممكنة غير مستحيلة عقلا ، وأجمعوا أيضا على وقوعها في الآخرة ، وأن المؤمنين يرون الله تعالى دون الكافرين ، وزعمت طائفة من أهل البدع - المعتزلة والخوارج وبعض المرجئة - أن الله تعالى لا يراه أحد من خلقه ، وأن رؤيته مستحيلة عقلا ، وهذا الذي قالوه خطأ صريح ، وجهل قبيح ، ثم قال : وكذا رؤيته تعالى في الدنيا فإنها ممكنة

شرح صحيح مسلم 3 : 15

نووی که شارح صحیح مسلم می گوید مذهب ائمه اهل سنت رویت خداوند تعالی است


قال أحمد محمد شاكر في شرحه على مسند أحمد بن حنبل : والأحاديث في رؤية المؤمنين ربهم عز وجل ثابتة ثبوت التواتر ، من أنكرها فإنما أنكر شيئا معلوما من الدين بالضرورة ، وإنما ينكر ذلك الجهمية والمعتزلة ومن تبعهم من الخوارج والإمامية
شرح مسند أحمد بن حنبل 14 : 137 ح 7703 . احمد محمد شاکر در شرح بر مسند احمد بن حنبل می گوید - احادیث در رویت مومنین رب خودشان را به تواتر ثابت است و منکرش منکر ضروری دین است

و بعد می گوید کسانی منکر رویت هستند یکی از انها امامیه یعنی شیعه هستند

[السيد الاميني]

سلام علیکم

خوب است این جا پنج سوالی که در مورد از ابن حجر هیثمی که اشهر علماء اهل سنت است ذکر کنیم:

1 - إذا اعتقد شخص أنه رأى ربه في الدنيا ، وأن الرؤية وقعت منه في الدنيا بالعين في اليقظة ، فهل يجوز ذلك ، كما قال جماعة أن المختار جواز رؤيته في الدنيا في اليقظة بالعين ؟

الجواب : الكلام هنا في مقامين : الأول في إمكانها عقلا ، والذي عليه أهل السنة أنها ممكنة في الدنيا . الثاني : في وقوعها عند أهل السنة ، لكنها لم تقع في هذه الدنيا لغير نبينا ( صلى الله عليه وآله ) وذلك ليلة المعراج .

سوال - اگر کسی معتقد باشد که خدای خود را در دنیا دیده است و دیدن در دنیا به چشم بوده در بیداری ایا این جائز است کما این که جماعتی گفتند جائز است رویت خدا در دنیا در بیداری با چشم؟

جواب - کلام این جا در دو مقام است - 1- امکان رویت عقلا و اهل سنت قائلند به امکان رویت در دنیا -
2- در وقوع دیدن نزد اهل سنت و لکن دیدن خدا در این دنیا برای غیر پیامبر ما واقع نشد و برای پیامبر در شب معراج رویت واقع شده است .


--

2 - هل مؤمني الأمم السابقة يرون الله يوم القيامة كهذه الأمة ، أم لا ؟
الجواب : فيهم احتمالان لابن جمرة المالكي ، وقال : الأظهر مساواتهم لهذه الأمة في الرؤية ، ويمكن القول بأن الخلائق من الملائكة والجن والنساء يرونه ، لأن لفظ الخلائق عامة .

سوال- ایا مومنین امت های سابقه خدا را مثل این امت در روز قیامت می بینند یا نه؟

جواب- در انها دو احتما ل است برای ابن جمره مالکی و او گفت اظهر این است که انها با این امت در رویت مساوی هستند و ممکن است قول به این که خلایئق از ملائکه و جن و زنان خداوند را ببینند چون لفظ خلائق عام است.

- 3 - لم وقعت رؤية الله في الآخرة لا في الدنيا ؟
الجواب : سبب ذلك كما أفاده الإمام مالك ضعف قوى أهل الدنيا عن ذلك بخلافهم في الآخرة فإنهم خلقوا للبقاء ، وخص نبينا ( صلى الله عليه وآله ) بالرؤية ليلة الأسراء بعين باصرة على الأصح كرامة له .
--
سوال- چرا رویت خدا در اخرت واقع شده نه در این دنیا؟
جواب- سبب این کما این که امام مالک گفته ضعف قوت های اهل دنیااست از رویت به خلاف شان در اخرت که خلق شدند برای بقاء ونبی ما(ص) اختصاص پیدا کردند در دیدن خدا در شب اسراء به چشم مادی و ظاهری و باصره بنابر اصح اقوال از باب کرامت برای رسول الله.

4 - هل النساء كالرجال يرين ربهن ؟
الجواب : قيل لا يرين لعدم دليل خاص فيهن ، وقيل : يرين لدخولهن في العموم ، وقيل : يرين في الأعياد خاصة ، ولا يرين مع الرجال في أعياد الجمع ، ورجح لحديث فيه ، واستثنى جلال الدين السيوطي سائر الصديقات - وهن اللاتي ذكرت أسماؤهن في القرآن - فقال : إنهن يرين الله مع الرجال كرامة لهن .

سوال - ایا زنان هم مثل مردان خدایشان را می بینند ؟

جواب - قولی که زنان نمی بینند چون دلیل خاصی در مورد زنان نیست

و قولی که می بینند چون انها هم در عموم داخل هستند
و قولی که زنان فقط در اعیاد خاصه می بییند ........


5 - هل النساء يرين الله في الموقف قبل دخول الجنة - كالرجال - ؟
الجواب : نعم ، بل قال جمع من أهل السنة : إنها تحصل للمنافقين ، وجمع أنها تحصل للكافرين ثم يحجبون عنه ، وأما الرؤية في الجنة فأجمع أهل السنة أنها حاصلة للأنبياء والرسل والصديقين من كل أمة ، ورجال المؤمنين من البشر من هذه الأمة ، واختلف في نساء هذه الأمة فقيل : لا يرين لأنهن مقصورات في الخيام ، وقيل : يرين لعموم النصوص .

سوال- ایا زنان خدا را د رموقف قبل دخول بهشت مثل رجال می بینند ؟
جواب- بله

بلکه جمعی از اهل سنت که این رویت قبل دخول جنت برای منافقین هم حاصل می شود و جمعی گفتند برای کفار هم واقع می شود ولی بعد از انها محجوب می شود


و اما رویت در بهشت اهل سنت اجماع کردند که حاصل می شود برای انبیاء و رسل و صدقیین از هر امتی و برای رجال مومنین از بشر از این امت.

و در زنان این امت مورد اختلاف واقع شده است قولی گفته است برای زنان واقع نمی شود چون انها مقصورات در خیام هستند و قولی گفته است برای زنان واقع می شود چون نصوص و روایات عموم دارد.1

1- راجع الفتاوى الحديثية : 108 و 153 - 154 .

--

حال باید دید منشاء این عقیده فاسده از کجا است

از اقوال علماء اهل سنت معلوم میشود که مستند این عقیده روایاتی است که مسلم و بخاری در صحیحشان نقل کردند

ومع الاسف این احادیث سبب شد که تفکیر و تدبر در قران نکنند وحتی سبب شد که ایات قران را تاویل نا صحیح بکنند.

و ان شاء الله ادله اهل سنت در رویت را نقل می کنم وبعدا ان شاء الله احادیث اهل بیت عصمت و اقول علماء شیعه را.

[السيد الاميني]

السلام علیکم


بعد بیان عقیده بخاری و مسلم و اتباعشان در رویت خداوند عزوجل- سزاوار است که همچنین عقیده

علماء اهل سنت را در مسئله دیدن خداوند در خواب که با این مسئله مناسبت دارد را نقل کنیم:

انها برای اثبات این عقیده حکایت کردند از رسول الله که این موهبت به حضرتش اعطاء شده است.

و بعد از این هم تجاوز کردند که علماء هم حضرت حق را در عالم رویا و خواب دیدن ووووو

--

ترمذی در سنن خود روایاتی را حکایت میکند که رسول الله صلی الله علیه و اله خداوند را در خواب به بهترین و احسن صورت دیدهاست و با او نشسته و صحبت کرده است.

: عن معاذ بن جبل ، قال : احتبس عنا رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) ذات غداة من صلاة الصبح حتى كدنا نتراءى عين الشمس ، فخرج سريعا فثوب بالصلاة فصلى رسول الله ( صلى الله عليه وآله )
وتجوز في صلاته ، فلما سلم دعا بصوته ، فقال لنا : على مصافكم كما أنتم ، ثم انفتل إلينا ، ثم قال : أما إني سأحدثكم ما حبسني عنكم الغداة ، إني قمت من الليل فتوضأت وصليت ما قدر لي فنعست في صلاتي حتى استثقلت ، فإذا أنا بربي
تبارك وتعالى في أحسن صورة ، فقال : يا محمد ، قلت : لبيك رب ، قال : فيم يختصم الملأ الأعلى ؟ قلت : لا أدري - قالها ثلاثا - قال : فرأيته وضع كفه بين كتفي حتى وجدت برد أنامله بين ثديي ) ( 1 ) .
این حدیث حکایت میکند از رسول الله که حضرتش خداوند را در خواب در می بیند تا جایی که رسول الله می فرماید : پس خداوند را دیدم که کفش را بین دو کتفم گذاشته حتی لمس کردم سردی انگشتان خداوند را بین سینه هایم


و بخاری این حدیث را تصحیح می کند

: قال الترمذي بعد إخراجه لهذا الحديث : سألت عن صحته محمد بن إسماعيل البخاري ، فقال : هذا حديث حسن صحيح ( 2 ) .



( 1 ) سنن الترمذي 5 : 343 كتاب تفسير القرآن باب ( 39 ) باب تفسير سورة ص ح 3235 .
( 2 ) المصدر : 344 .

---

علماء اهل سنت هم خداوند را در خواب می بینند


: يقول الحافظ ابن العربي المالكي - 543 ه‍ - عند شرحه هذا الحديث وتوثيقه : وقد كان الأستاذ أبو إسحاق الأسفراييني شيخ العلماء والزهاد رأى الباري في المنام ، فقال له : رب أسألك التوبة ثلاثين سنة أو
أربعين سنة ولم تستجب لي بعد ! فقال له : يا أبا إسحاق ، إنك سألت في عظيم ، إنما سألت حبنا ( 3 ) .

ونقل الشعراني ( 4 ) وابن الجوزي ( 5 ) والشبلنجي ( 6 ) عن أحمد بن حنبل أنه قال : رأيت رب العزة في المنام فقلت : يا رب ، ما أفضل ما يتقرب به المتقربون إليك ؟ فقال : بكلامي يا أحمد ، فقلت : بفهم أو بغير فهم ؟ قال : بفهم وبغير فهم .



3 ) عارضة الأحوذي 12 : 117 .
( 4 ) طبقات الشعراني 1 : 44 .
( 5 ) مناقب أحمد بن حنبل : 434 .
( 6 ) نور الأبصار : 248 . ( * )


این علماء اهل سنت از احمد بن حنبل نقل میکنند که گفت : خداوند را در خواب دیدم و گفتم : یا رب چه چیزی برترین چیز است برای مقربین برای تقرب به سوی تو؟ خداوند فرمود: به کلامم یا احمد (احمد بن حنبل)
ابن حنبل میگوید گفتم: با فهم یا بدون فهم ؟ خداوند فرمود: چه با فهم و چه بدون فهم >



----

الوسی صاحب تفسیر روح المعانی هم مدعی است که سه بار خداوند را در خواب دیده است

وقال الآلوسي صاحب تفسير روح المعاني - 1270 ه‍ - : فأنا ولله تعالى الحمد قد رأيت ربي مناما ثلاث مرات ، وكانت المرة الثالثة في السنة 1246 بعد الهجرة ، رأيته جل شأنه وله من النور ما له ، متوجها جهة المشرق فكلمني بكلمات أنسيتها حتى استيقظت ( 1 ) .


1 ) روح المعاني 9 : 52 . ---


---

واضح است که این عقیده مساوی است با تجسیم حضرت حق که مخالف عقل و قران و احادیث است