هر امتی، امور خود را به غیر أعلم بسپارد، رو به پستی می‏رود

[ah128]

هر امتی، امور خود را به غیر أعلم بسپارد، رو به پستی می‏رود
سلیم بن قیس هلالی از أمیرالمؤمنین علیه السلام قبل از واقعه‏ی صفین مطالبی را بیان می‏کند و از آن جمله می‏گوید که آن حضرت فرمود: ان العجب کل العجب من جهال هذه الامة و ضلالها و قادتها الی النار انهم قد سمعو رسول الله صلی اللّه علیه و آله و سلّم یقول عودا و بدءا: ما ولت امة رجلا قط أمرها و فیهم اعلم منه الا لم یزل امرهم یذهب سفالا حتی یرجعوا الی ما ترکوا.
فولوا أمرهم قبلی ثلاثة رهط ما منهم رجل جمع القرآن، و لا یدعی ان له علما بکتاب الله و لا سنة نبیه صلی اللّه علیه و آله و سلّم و قد علموا انی أعلمهم بکتاب الله و سنة نبیه صلی اللّه علیه و آله و سلّم و أفقههم و أقراهم لکتاب الله و أقضاهم بحکم الله - الخ.[1] (http://www.iranclubs.net/forums/#bookmark1) .
«تعجب و شگفت به تمامی معنی الکلمه از جاهلان این امت است، و از گمراهانشان، و از پیشداران و سردمداران آنها به آتش جهنم، و از دنباله‏داران و عقب‏داران آنها به جهنم، که ایشان از پیغمبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و سلّم کرارا و مرارا شنیدند که




می فرمود: هیچگاه امتی زمام امور خود را به مردی نسپرده است که در میان آن امت از آن مرد، داناتر و فهیم‏تر و عالم‏تر وجود داشته باشد مگر آن که امر آن امت رو به پستی و تباهی و خرابی گرائیده است، الا آن که از ترک آن مرد عالم بازگردند و بدو بگروند.
و این امت قبل از من، امور خود را به سه نفر سپردند که هیچ یک از آنها کسی نبود که قرآن را جمع کرده باشد، و یا این که ادعا کند که به کتاب خدا و یا سنت پیامبر او عالم است. آنها می‏دانستند که من عالم‏ترین امت به کتاب خدا و سنت پیامبر او هستم، و داناترین و فقیه‏ترین ایشان، و بصیرترین آنها به قرائت قرآن، و عارف‏ترین آنها در قضاوت‏ها به حکم خدا هستم»- تا آخر کلام.[2] (http://www.iranclubs.net/forums/#bookmark2) .
باری ما در هیچ یک از آیات قرآن و یا خبری از أخبار رسول الله و یا در سیره‏ی عقلائیه‏ای نیافتیم که جوان بودم آن هم مرد سی و ساله را بتوان مانع از حرکت شمرد و بدین جهت او را از خاندان نبوت دور کرده و مهجور نمود. آنچه میزان پیشوائی




است علم تقوا و بصیرت و درایت و خبرویت در کتاب خدا و سنت پیامبر و نصوصی است که أمیرالمؤمنین علیه‏السلام را مرتبه‏ی صدرات و وزارت و امامت و خلافت بخشیده است. و انه بذلک لخلیق و به حقیق. صلی الله علیک یا أبالحسن و رحمة الله و برکاته
«کتاب سلیم بن قیس» ص 148. و ما در درس 116 خواهیم آورد که از جمله احتجاج‏های سلمان به ابوبکر این است که با وجود أعلم در میان امت تو چگونه متصدی مقام شده‏ای؟! و عذرت در تقدم چه خواهد بود؟! و به این اخبار و نظائر آن می‏توان استدلال به وجوب حکومت أعلم و تقلبید أعلم نمود. و همچنین در خطبه‏ی حضرت امام حسن علیه‏السلام در حضور معاویه این حقیقت بیان شده است «امالی طوسی» ج 2 ص 172 و «غایة المرام» ص 298 حدیث 26 و 27.
در «مناقب» ابن شهرآشوب ج 1 ص 547 و ص 548 آورده است که از ابن عباس آورده است که: علی بن أبیطالب به رسول خدا عرض کرد: السلام علیک یا رسول الله! حضرت رسول پاسخ او را دادند: و علیک السلام یا أمیرالمؤمنین و رحمة الله و برکاته! علی عرض کرد: شما زنده هستید و مرا أمیرمؤمنان می‏خوانید! پیغمبر فرمود: آری! این نام گذاری را جبرائیل از جانب خداوند در حالی که من زنده‏ام گذارده است. ای علی تو دیروز بر من در حالی که مشغول سخن با جبرائیل بودم عبور کردی و سلام نکردی! جبرائیل گفت: چرا أمیرالمؤمنین بر ما سلام نکرد؟ سوگند به خدا اگر سلام کند شاد می‏شویم و جواب سلامش را به او رد می‏کنیم.